Zabrus femoratus

Zabrus femoratus, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının yer böcekleri ailesine (Carabidae) bağlı Zabrus cinsinde yer alan bir türdür. Tür adı Latince “uyluk” anlamına gelen femur sözcüğünden türetilmiştir ve bacakların uyluk kısmına gönderme yapar. Zabrus cinsi, Harpalinae alt ailesi içindeki Zabrini oymağının en kalabalık cinsidir ve Palearktik bölgeye yayılmış iki yüzü aşkın tür içerir.

Zabrus türleri genellikle orta ya da iri boylu, yaklaşık 1–2,5 cm uzunluğunda, tıknaz ve sırtça kubbemsi yapılı böceklerdir. Renkleri çoğunlukla siyah, koyu kahverengi ya da zifti tonlardadır; bazı türlerde hafif metalik veya parlak bir yüzey görülür. Kanat örtüleri (elitra) belirgin boyuna çizgilere sahiptir, bacaklar kısa ve güçlüdür. Türleri birbirinden ayırmak çoğunlukla göğüs kalkanının biçimi, kanat örtülerindeki noktalanma ve erkek eşey organı gibi ayrıntılı özelliklerin incelenmesini gerektirir.

Yer böceklerinin büyük kısmı avcı olmasına karşın Zabrus türleri ağırlıklı olarak bitkisel besinlerle, özellikle buğdaygillerin tohumları ve yapraklarıyla beslenir. Erginler çoğunlukla geceleri etkindir; gündüzleri taş altlarında, toprak çatlaklarında ya da bitki örtüsünün dibinde saklanır. Larvalar toprakta açtıkları tünellerde yaşar ve geceleri yüzeye çıkarak ot yapraklarını tüneline çeker. Yaşam döngüleri genellikle bir yıl sürer.

Zabrus türleri Avrupa’nın güneyinden Kuzey Afrika’ya, Anadolu’dan Kafkasya ve İran’a kadar uzanan geniş bir alanda yaşar. Türkiye, cinsin en zengin olduğu ülkelerden biridir ve pek çok tür yalnızca sınırlı bir dağ kütlesinde ya da bölgede bilinir. Bu türler genellikle bozkırlar, otlaklar, dağ çayırları ve seyrek bitkili taşlık yamaçlarda bulunur.

Cinsin en bilinen üyesi, tahıl tarlalarında zararlı olarak tanınan Zabrus tenebrioides türüdür. Buna karşın cinsin üyelerinin çoğu doğal otlaklarda yaşar ve tarımsal bir önem taşımaz; ekosistemde tohum tüketicisi olarak ve kuşlar, memeliler gibi avcılar için besin kaynağı olarak rol oynar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.