Yabani labada (Rumex obtusifolius)

Rumex obtusifolius, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesinin Rumex cinsine ait, kazık köklü, çok yıllık otsu bir bitkidir. 50–120 cm kadar boylanabilir. Geniş, uç kısmı küt, tabanı yürek biçimli büyük yaprakları vardır; türün bilimsel adı "küt yapraklı" anlamına gelir. Valvlerin kenarlarında birkaç kısa diş bulunur ve genellikle birinin üzerinde belirgin bir siğil vardır.

Çayırlarda, meralarda, yol kenarlarında, ahır ve yerleşim çevrelerinde, azotça zengin topraklarda yaygındır. Yaz boyunca çiçeklenir. Avrupa kökenlidir ve dünyanın birçok ılıman bölgesine yayılarak inatçı bir yabancı ot hâline gelmiştir. Büyük yaprakları halk arasında ısırgan otu yanığını hafifletmek için ovulan yaprak olarak bilinir.

Rumex cinsi, karabuğdaygiller (Polygonaceae) ailesine ait yaklaşık iki yüz türü kapsar ve Türkçede genellikle labada ve kuzukulağı adlarıyla bilinir. Cinsin üyelerinin gövde boğumlarında, karabuğdaygillere özgü zarımsı bir kın (okrea) bulunur. Çiçekler küçük, yeşilimsi ya da kırmızımsıdır ve çoğu kez halkalar hâlinde dizilerek dallanmış salkımlar oluşturur. Meyve oluşurken iç periant yaprakları büyüyerek üç köşeli meyveyi saran "valv" adı verilen kanatçıklara dönüşür; bu valvlerin biçimi, kenar dişleri ve üzerlerindeki siğil benzeri çıkıntılar türlerin ayırt edilmesinde en önemli özelliklerdir.

Labadalar rüzgârla tozlaşır ve bol tohum üretir. Yaprakları oksalik asit içerdiğinden ekşimsi bir tada sahiptir; bu nedenle bazı türler geleneksel olarak sebze gibi pişirilerek, sarma yapılarak ya da salatalarda tüketilir. Ancak oksalat içeriği yüzünden çok miktarda ve çiğ olarak yenmeleri sakıncalı olabilir, hayvanlarda da yoğun otlatıldıklarında zehirlenmelere yol açabilirler. Labadalar aynı zamanda birçok kelebek ve güve tırtılı ile yaprak böceklerine besin bitkisi olarak ekolojik bakımdan önemlidir. Tohumları ise kışın birçok küçük ötücü kuş için değerli bir besin kaynağı oluşturur; kurumuş çiçek durumları da kış boyunca bitki üzerinde kalabilir.