Xylobolus frustulatus

Xylobolus frustulatus, Russulales takımının Stereaceae familyasına bağlı, kabuk biçimli bir odun mantarıdır. Şapka ve sap oluşturmaz; çürüyen odunun yüzeyinde sert, odunsu bir tabaka hâlinde gelişir. Tür adı, meyve cisminin küçük parçalara ayrılmış görünümüne gönderme yapar.

Bu türün en dikkat çekici özelliği, meyve cisminin yaşlandıkça çatlayarak birbirinden ayrı, köşeli, birkaç milimetre ile bir santimetre arasında küçük karolara bölünmesidir. Bu görünüm, odun yüzeyine döşenmiş seramik ya da kiremit parçalarını andırır. Üst yüzey krem, açık bej ile soluk kahverengi arasında, kenarları ise genellikle daha koyu kahverengi ve hafif kalkıktır. Doku sert ve odunsudur; meyve cisimleri çok yıllıktır ve her yıl yeni katmanlar ekleyerek kalınlaşabilir.

Xylobolus frustulatus odun çürükçülüdür ve neredeyse yalnızca meşe odunu üzerinde, özellikle kabuğu dökülmüş, iyice çürümeye başlamış kütükler, devrik gövdeler ve kalın dallar üzerinde yaşar. Odunda beyaz çürüklük oluşturur ve odunun içinde beyaz ceplere ayrılmış bir çürüme deseni meydana getirir. Sert yapısı sayesinde yıl boyunca görülebilir.

Kabuk mantarları, mantar bilimciler dışında pek az ilgi gören, ancak türce oldukça zengin bir gruptur. Odunu ayrıştırma yetenekleri sayesinde ormanlarda biriken ölü dal ve gövdelerin toprağa dönüşmesini sağlar, karbon ve besin döngüsünde önemli bir halka oluştururlar. Türlerin çoğu ancak mikroskop altında spor ve hif yapıları incelenerek kesin olarak tanımlanabilir.

Tür Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'nın meşe ormanlarında yayılış gösterir. Avrupa'nın bazı kesimlerinde seyrek olup yaşlı, doğal meşe ormanlarının ve bol ölü odunun göstergesi olarak kabul edilir. Yenilebilir değildir ve insanlar için ekonomik önemi yoktur. Ancak meşe odununun ayrıştırılmasında oynadığı rolle orman ekosistemlerinin besin döngüsüne katkıda bulunur.