Volvariella volvacea

Volvariella volvacea, Pluteaceae familyasına bağlı, dünyada en çok yetiştirilen mantarlardan biridir. Uluslararası literatürde pirinç sapı mantarı olarak bilinir; çünkü geleneksel olarak pirinç saplarından oluşan yataklarda üretilir. Cinsin diğer üyeleri gibi sap dibinde belirgin bir volva, serbest lameller ve pembe spor baskısı taşır.

Genç meyve cisimleri, tamamen bir zar içinde kalan yumurtamsı yapılar hâlindedir ve çoğunlukla bu evrede toplanıp satılır. Açıldığında şapka gri ile koyu gri kahverengi arasında, ortası daha koyu, ışınsal lifli ve orta büyüklüktedir. Lameller beyazdan pembeye döner. Sap beyaz ve halkasızdır; dipte kalın, torba biçimli bir volva bulunur.

Tür sıcağı seven bir çürükçüldür; doğada tropik ve subtropik bölgelerde bitki artıkları, saman ve çürüyen organik maddeler üzerinde yetişir. Hızlı gelişmesi nedeniyle Doğu ve Güneydoğu Asya'da yüzyıllardır kültüre alınmaktadır. Pirinç sapı, pamuk atıkları ve benzeri tarımsal artıklar üzerinde kısa sürede ürün verir. Yüksek sıcaklık ve nem gerektirdiğinden ılıman iklimlerde ancak kontrollü ortamlarda üretilebilir.

Pirinç sapı mantarının üretimi, tarımsal atıkların değerlendirilmesini sağladığı için ekonomik ve çevresel açıdan da önemlidir. Kısa üretim süresi sayesinde birçok Asya ülkesinde küçük çiftçiler için ek gelir kaynağıdır. Genç meyve cisimleri hızla açıldığından ve çabuk bozulduğundan, taze ürün uzun mesafelere taşınamaz; bu nedenle dünya pazarında çoğunlukla konserve olarak bulunur.

Asya mutfağında taze ya da konserve olarak yaygın biçimde kullanılır ve lezzetli bir yemeklik mantar olarak değerlidir. Ancak yumurta evresindeki genç örnekler, ölümcül zehirli Amanita türlerinin aynı evredeki örnekleriyle dışarıdan neredeyse aynı görünür. Bu benzerlik nedeniyle, Asya'dan göç eden toplayıcıların başka ülkelerde doğada buldukları Amanita türlerini bu mantar sanarak zehirlendikleri bilinmektedir. Doğadan toplanan volvalı mantarlar asla kesin teşhis olmadan tüketilmemelidir.