Trypocopris amedei (Fairmaire, 1861)

Trypocopris amedei, toprak kazıcı gübre böcekleri ailesi Geotrupidae içinde yer alan bir kın kanatlı (Coleoptera) türüdür. Daha önce Trypocopris cinsinde sınıflandırılan bu tür, güncel kaynaklarda Pseudotrypocopris amedei adıyla ayrı bir cinse yerleştirilmektedir. Yakın akrabası olan Trypocopris türleriyle benzer bir görünüşe ve yaşam biçimine sahiptir.

Cinsin üyeleri orta büyüklükte, yaklaşık bir ile iki santimetre uzunluğunda, kısa ve yuvarlakça gövdeli gübre böcekleridir. En dikkat çekici özellikleri metalik mavi, yeşil, mor veya bronz tonlarında parlayan vücutlarıdır. Kın kanatları düzgün ve parlak olup belirgin derin oluklar taşımaz; bu özellik onları benzer görünüşlü Geotrupes türlerinden ayırmaya yardımcı olur. Bacakları kısa ve güçlüdür, ön bacaklar kazmaya uyumlu dişler taşır.

Bu böcekler çoğunlukla otçul memelilerin dışkısıyla beslenir; bunun yanında çürümekte olan mantarlar ve bitkisel artıklar da besinleri arasında yer alır. Erginler besin kaynağının altına dikey tüneller kazar ve tünellerin sonundaki odacıklara dışkı taşıyarak larvalar için besin kütleleri hazırlar. Larvalar bu odacıklarda gelişir. Erginler ilkbahardan sonbahara kadar görülebilir ve özellikle orman açıklıkları, çayırlar, fundalıklar ve kumlu alanlar gibi yaşam alanlarını tercih eder.

Gündüz etkin olan bu böcekler sıcak ve güneşli günlerde yerde yürürken veya alçaktan uçarken kolayca gözlenebilir; ellendiklerinde bazen gıcırtılı sesler çıkarırlar. Dışkıyı ve organik maddeyi toprağa gömen bu böcekler besin döngüsüne ve toprağın havalanmasına önemli katkı sağlar. Cinsin üyeleri Avrupa'dan Kafkasya ve Batı Asya'ya uzanan geniş bir alanda yayılış gösterir. Türler ve alt türler arasındaki ayrım renk, ön göğüs (pronotum) noktalanması ve erkek üreme organlarının yapısı gibi ayrıntılara dayanır ve çoğu zaman uzman incelemesi gerektirir.