Tremastelma palaestinum

Tremastelma palaestinum, uyuzotugiller olarak bilinen grup içinde yer alan, Doğu Akdeniz bölgesine özgü tek yıllık bir otsu bitkidir. Bazı sınıflandırmalarda Lomelosia cinsi içinde Lomelosia palaestina adıyla ele alınır; tür adı, Filistin bölgesinden tanımlanmış olmasını yansıtır.

Pelinotugiller ya da uyuzotugiller olarak bilinen bu grup, günümüz sınıflandırmalarında hanımeligiller (Caprifoliaceae) familyası içinde ele alınmaktadır. Grubun en belirgin özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerek yassı ya da yarı küre biçimli, tek bir çiçeğe benzeyen başçıklar oluşturmasıdır. Kenardaki çiçekler çoğunlukla daha iri ve dışa doğru açılmış taç yapraklıdır. Meyveler, üst kısmında kalıcı çanak dişleri ya da kılçıklar taşıyan ve rüzgâr veya hayvanlarla taşınan küçük kuru meyvelerdir.

Bu tür genellikle küçük ya da orta boylu, dik ve dallanan gövdeli bir bitkidir. Dalların ucunda açık mor, leylak ya da pembemsi tonlarda çiçek başçıkları oluşur. Meyveleri, üst kısmında belirgin kılçıklar taşıyan çanak yapısıyla dikkat çeker; bu yapı tohumların yayılmasına yardımcı olur. İlkbahar sonunda ve yaz başında çiçeklenir, tohumlarını bağladıktan sonra kuruyarak yaşam döngüsünü tamamlar.

Kurak ve yarı kurak bölgelerde, taşlı yamaçlarda, bozkır ve maki açıklıklarında, tarla kenarlarında yetişir. Yayılışı Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’yu kapsar. Çiçekleri arılar ve kelebekler gibi tozlayıcılar için nektar kaynağıdır. İnsanlar için bilinen bir zararı ya da zehirliliği yoktur.

Uyuzotu benzeri bitkiler dünyada başlıca Akdeniz havzası, Batı ve Orta Asya ile Afrika’da çeşitlenmiştir; bu bölgeler pek çok cinsin tür zenginliği bakımından merkezidir. Grubun üyeleri çoğunlukla açık, güneşli ve kurak ortamlara uyum sağlamıştır. Uzun saplar üzerindeki başçıkları, tozlayıcı böceklerin kolayca konabileceği birer iniş alanı işlevi görür.