Tipula rutila (Savchenko, 1952)

Tipula rutila, sinekler takımının (Diptera) Tipulidae familyasına bağlı Tipula cinsinde yer alan bir türdür. Tür ilk kez Savchenko tarafından 1952 yılında bilimsel olarak tanımlanmıştır. Tipulidae familyasının üyeleri halk arasında uzun bacaklı sivrisinekler ya da tipulalar olarak bilinir.

Bu cinsin üyeleri ince ve uzun gövdeli, çok uzun ve kolayca kopabilen bacaklara sahip, sivrisineğe benzeyen ancak ondan çok daha iri sineklerdir. Başın ön kısmı kısa bir burun biçiminde uzamıştır; tek çift kanat genellikle saydam, boz ya da kahverengimsi lekelidir ve arka kanatlar, sineklere özgü topuz biçimli denge organlarına dönüşmüştür. Dişilerin karın ucunda yumurtaları toprağa bırakmaya yarayan sivri bir yumurta borusu bulunur. Birbirine çok benzeyen türlerin ayrımı çoğunlukla kanat deseni, gövde renklenmesi ve özellikle erkek üreme organlarının ayrıntılı yapısı incelenerek yapılır.

Tipula türlerinin larvaları silindir biçimli, bacaksız ve kalın derili kurtçuklardır. Nemli toprakta, yosun ve yaprak döküntüsü arasında, çürüyen odunda ya da su kenarlarındaki çamurda yaşar; çoğunlukla çürümekte olan bitki artıklarıyla, bazen de bitki kökleriyle beslenirler. Böylece ölü bitkisel maddenin ayrıştırılmasına ve toprağın verimliliğine katkıda bulunurlar; birkaç yaygın tür ise çayır ve tarlalarda zararlı olabilir. Ergin sinekler kısa ömürlüdür, çok az beslenir ya da yalnızca su ve nektar alırlar. Görünüşlerine rağmen insanları ısırmaz, sokmaz ve hastalık taşımazlar.

Ergin ve larvaları kuşlar, yarasalar, örümcekler ve pek çok yırtıcı böcek için önemli bir besin kaynağıdır. Tipula, dünyada iki binden fazla türüyle sinekler arasındaki en kalabalık cinslerden biridir ve çok sayıda alt cinse ayrılır. Cinsin çeşitliliği özellikle Palearktik bölgede yüksektir; Anadolu, dağlık ve nemli yaşam alanlarının çeşitliliği nedeniyle bu sinekler açısından zengin bir bölgedir. Erginler genellikle bitki örtüsü sık, nemli ormanlık alanlarda, dere kenarlarında ve çayırlarda görülür ve ışığa gelebilirler.