Thorectes laevigatus (Fabricius, 1798)

Thorectes laevigatus, toprak kazıcı gübre böcekleri ailesi Geotrupidae içinde yer alan Thorectes cinsine ait bir kın kanatlı (Coleoptera) türüdür. Bu cins, Akdeniz havzasında yayılış gösteren uçamayan gübre böceklerini kapsar ve türlerin çoğu Akdeniz çevresindeki dağlık, taşlık ve kurak alanlarda yaşar. Cinsin sistematiği zaman içinde birçok kez değişmiş, bazı türler Jekelius gibi ayrı cinslere aktarılmıştır.

Cinsin üyeleri yuvarlak, kubbe biçimli, kalın yapılı ve çoğunlukla parlak ya da mat siyah renkli böceklerdir; bazı türlerde mavimsi veya yeşilimsi bir parıltı görülebilir. Kın kanatları kaynaşmış, arka kanatları ise körelmiş olduğundan uçamazlar. Vücut uzunluğu genellikle bir ile iki santimetre arasındadır. Bacakları güçlü ve kazmaya uyumludur; ön bacakların dış kenarında belirgin dişler bulunur.

Bu böcekler başta tavşan, koyun ve keçi olmak üzere otçul memelilerin dışkısıyla beslenir. Erginler dışkının altına veya yakınına toprakta tüneller kazar ve dışkıyı bu tünellere taşıyarak larvalar için besin kütleleri hazırlar. Larvalar bu yeraltı odacıklarında gelişir ve pupa evresini de toprak altında geçirir. Türlerin çoğu serin ve nemli mevsimlerde, sonbahardan ilkbahara kadar etkindir; sıcak ve kurak yaz aylarını toprağın derinliklerinde geçirir.

Dışkıyı toprağa gömen bu böcekler besin döngüsüne, toprağın havalanmasına ve bazı bitki tohumlarının dağılmasına katkıda bulunur. Bu böcekler genellikle gece veya alacakaranlıkta daha hareketlidir; gündüzleri taş altlarında ya da toprak içindeki tünellerinde saklanırlar. Uçamadıkları için yayılma yetenekleri sınırlıdır; bu nedenle pek çok tür küçük ve yalıtılmış bölgelere özgüdür. Geleneksel otlatmanın azalması, yaşam alanı kaybı ve hayvancılıkta kullanılan bazı parazit ilaçlarının dışkıya geçmesi bu türleri olumsuz etkileyebilir.