Tapinopterus persicus (Chaudoir, 1878)

Tapinopterus persicus, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının koşucu böcekler familyasına (Carabidae) ait bir böcek türüdür. Tapinopterus cinsinde yer alan bu tür, Chaudoir tarafından 1878 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yazar adının parantez içinde gösterilmesi, türün ilk olarak farklı bir cins altında tanımlandığını ve sonradan bugünkü cinsine aktarıldığını ifade eder. Tür adı, İran'ın eski adı olan Persia'ya atıfta bulunur.

Bu cinse ait böcekler tipik bir koşucu böcek görünümüne sahiptir: yassıca ve uzunca bir gövde, iri bir göğüs kalkanı, güçlü çeneler ve hızlı koşmaya uygun ince uzun bacaklar. Renkleri genellikle mat ya da parlak siyahtır. Arka kanatların körelmesi ve elitraların kaynaşması nedeniyle uçamazlar; bu durum küçük coğrafi alanlarda ayrı türlerin ve alttürlerin oluşmasını kolaylaştırır. Türlerin kesin tanımı uzman incelemesi ve özellikle erkek genital yapısının karşılaştırılmasıyla yapılır.

Koşucu böceklerin çoğu gibi bu türler de esas olarak yırtıcıdır. Geceleri ya da alacakaranlıkta toprak yüzeyinde dolaşarak küçük böcekleri, böcek larvalarını, solucanları ve salyangozları avlarlar; zaman zaman leşle de beslenebilirler. Gündüzleri taşların, kütüklerin, yaprak döküntüsünün altında saklanırlar. Yumurtalarını toprağa bırakırlar; larvalar da toprakta yaşayan, avcı canlılardır ve birkaç evreden sonra toprakta pupa olurlar.

Koşucu böcekler (Carabidae) dünyada on binlerce türle temsil edilen, böceklerin en büyük familyalarından biridir. Zararlı böcek ve salyangoz popülasyonlarını sınırlandırdıkları için tarım ve orman ekosistemlerinde faydalı kabul edilirler; ayrıca ekolojik izleme çalışmalarında gösterge canlı olarak sıkça kullanılırlar. İnsana zararları yoktur, ancak rahatsız edildiklerinde bazı türlerin kendini savunmak için keskin kokulu salgılar çıkardığı bilinir.

Tapinopterus cinsi ağırlıklı olarak Doğu Akdeniz ve Batı Asya'da yayılış gösterir; Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve İran bu cinsin başlıca yaşam alanlarıdır. Türlerin pek çoğunun yayılış alanı oldukça dardır ve çoğu yalnızca belirli dağlık bölgelerden bilinir. Türkiye, cinsin tür çeşitliliği bakımından önemli ülkelerinden biridir. Dar yayılışlı türler, yaşam alanlarının bozulmasına karşı hassastır.