Tapinopterus jedlickai (Maran, 1932)

Tapinopterus jedlickai, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının koşucu böcekler familyasına (Carabidae) ait bir böcek türüdür. Tapinopterus cinsinde yer alan bu tür, Maran tarafından 1932 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Yazar adının parantez içinde gösterilmesi, türün ilk olarak farklı bir cins altında tanımlandığını ve sonradan bugünkü cinsine aktarıldığını ifade eder.

Tapinopterus cinsinin üyeleri orta irilikte, sağlam yapılı, genellikle parlak siyah ya da koyu kahverengi renkli böceklerdir. Başları güçlü çeneli, antenleri ipliksi, bacakları uzun ve koşmaya uyarlanmıştır. Kanat örtüleri (elitralar) çoğunlukla boyuna çizgili olup birbirine kaynaşmış olabilir; arka kanatları körelmiş olduğundan bu böcekler genellikle uçamaz. Türleri birbirinden ayırmak çoğunlukla göğüs (pronotum) biçimi, elitra çizgileri, kıl noktaları ve erkek üreme organı gibi ayrıntılı özelliklerin incelenmesini gerektirir.

Bu böcekler toprak yüzeyinde yaşayan gece aktif avcılardır. Gündüzü taş altlarında, yaprak döküntüsünde ya da toprak çatlaklarında geçirir, karanlık çöktüğünde avlanmaya çıkarlar. Besinlerini başta küçük eklem bacaklılar, larvalar, solucanlar ve kabuklu ya da kabuksuz salyangozlar oluşturur. Gelişimleri yumurta, larva, pupa ve ergin evrelerinden oluşur; larvalar da ergin gibi yırtıcıdır ve toprak içinde gelişir.

Carabidae familyası dünya genelinde 40.000'i aşkın türüyle böceklerin en kalabalık familyalarından biridir. Üyeleri tarım alanlarında ve ormanlarda zararlı böcekleri ve salyangozları tüketerek doğal denge açısından önemli bir rol oynar. Toprak yüzeyi ortamına bağlı oldukları ve çevresel değişimlere duyarlı oldukları için habitat kalitesinin göstergesi olarak da kullanılırlar. İnsanlar için zararsızdırlar; ellendiklerinde bazı türler savunma amacıyla kötü kokulu bir salgı çıkarabilir.

Cinsin yayılış merkezi Doğu Akdeniz havzası ile Batı Asya'dır; türler Balkan Yarımadası'ndan Anadolu'ya, Kafkasya'ya ve İran'a kadar uzanan bölgede bulunur. Uçamayan böcekler oldukları için yayılma yetenekleri sınırlıdır ve bu nedenle birçok tür ve alttür yalnızca dar bir alanda, çoğunlukla dağlık bölgelerde yaşar. Türkiye bu cinsin zengin biçimde temsil edildiği ülkelerden biridir. Bu tür dar yayılışlı böcekler ormansızlaşma ve habitat kaybından kolayca etkilenebilir.