Tapinella atrotomentosa

Tapinella atrotomentosa, Boletales takımının Tapinellaceae familyasına bağlı, lamelli bir mantar türüdür. Eskiden Paxillus atrotomentosus adıyla bilinirdi. Görünüşte lamelli mantarlara benzese de, moleküler ve kimyasal özellikleri bakımından gözenekli bolet mantarlarının akrabasıdır. İngilizcede "velvet rollrim" olarak anılır.

Şapkası iridir; rengi pas kahverengisi, kestane ya da koyu kahverengidir ve yüzeyi gençken kadifemsi, sonra düzgünleşir. Şapka kenarı belirgin şekilde içe kıvrıktır. Lameller krem ya da sarımsı devetüyü renktedir, sapa doğru uzanır ve kolayca ayrılabilir. Türün en ayırt edici özelliği, kısa, kalın ve genellikle yandan bağlanan sapının siyahımsı kahverengi, kadifemsi bir tüy tabakasıyla kaplı olmasıdır. Eti sert, kremsi ya da açık sarımsıdır.

Bu tür saprotrof bir mantardır ve çoğunlukla çam, ladin gibi iğne yapraklı ağaçların kütükleri, kökleri ve çürümekte olan odunu üzerinde yetişir. Odunda kahverengi çürüklüğe neden olur; bu süreçte selüloz parçalanırken lignin büyük ölçüde geride kalır. Meyve gövdeleri yaz sonundan sonbahara kadar, tek tek ya da küçük gruplar halinde oluşur ve aynı kütükte yıllarca yeniden görülebilir.

Tapinellaceae familyası az sayıda türü içeren küçük bir gruptur. Üyeleri, bolet mantarlarının çoğundan farklı olarak mikoriza kurmaz ve ölü odun üzerinde yaşayarak beslenir.

Kuzey yarımkürenin ılıman bölgelerinde, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'da yaygındır. Acı tadı nedeniyle genellikle yenmez kabul edilir; bazı kaynaklarda mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabileceği bildirilmiştir. Atromentin ve benzeri pigmentleri içerir; bu bileşikler bilimsel çalışmalarda ilgi görmektedir. Yakın akrabası zehirli Paxillus involutus ile karıştırılmamalıdır.