Tanacetum parthenium

Tanacetum parthenium, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Tanacetum cinsine ait çok yıllık otsu bir bitkidir. Türkçede gümüş düğme adıyla da bilinir. Küçük, papatya benzeri çiçekleri ve güçlü kokusuyla tanınan bu bitki, uzun zamandır hem tıbbi hem de süs bitkisi olarak yetiştirilmektedir.

Bitki genellikle 30 ile 70 cm arasında boylanır, dallı ve öbek oluşturan bir yapıdadır. Yaprakları sarımsı yeşil, parçalı ve loblu olup ezildiğinde keskin, acımsı bir koku yayar. Gövde uçlarında gevşek kümeler hâlinde çok sayıda küçük çiçek başı taşır. Çiçek başları yaklaşık 1,5 ile 2 cm çapındadır; çevresinde kısa beyaz dil çiçekleri, ortasında ise sarı, düz bir disk bulunur. Çiçeklenme yaz başından sonbahara kadar sürer.

Tür taşlık yerler, duvar dipleri, yol kenarları, bahçe kenarları ve yerleşim çevresindeki bozulmuş alanlarda yetişir; kuru ve güneşli yerleri sever. Çiçekleri çeşitli küçük böcekler tarafından tozlaşır. Kendiliğinden tohum dökerek kolayca çoğalır ve bahçelerden kaçarak doğaya yerleşebilir.

Doğal yayılış alanının Balkanlar, Anadolu ve Kafkasya olduğu kabul edilir; günümüzde dünyanın birçok ılıman bölgesinde yetiştirilir ve doğallaşmıştır. Geleneksel olarak migren ve baş ağrısının önlenmesi, ateş düşürme gibi amaçlarla kullanılmıştır. Ancak taze yapraklarının çiğnenmesi ağızda yaralara yol açabilir; gebelikte kullanılmaması önerilir ve papatyagillere duyarlı kişilerde alerjik tepkilere neden olabilir.