Stropharia rugosoannulata

Stropharia rugosoannulata, Strophariaceae familyasından, yenebilir ve dünyanın birçok yerinde kültürü yapılan iri bir şapkalı mantardır. İngilizcede "wine cap" ya da "king stropharia" adlarıyla bilinir. Stropharia cinsinin üyeleri koyu mor kahverengi spor izi ve sapta halka bulunmasıyla tanınır.

Şapkası iridir; gençken şarap kırmızısı ya da kırmızımsı kahverengi, yaşlandıkça solarak kahverengi, ten rengi ya da sarımsı tonlara döner. Yüzeyi genellikle kuru ve düzgündür. Lameller önce beyazımsı gri, sonra mor siyahımsı renk alır. Sap kalın, beyaz ya da kremdir. Tür adı, sap üzerindeki kalın ve belirgin halkadan gelir: halkanın üst yüzü çizgili, alt yüzü ise dişli çark ya da pençeyi andıran yarıklarla bölünmüştür.

Saprotrof bir mantar olan bu tür, odun yongası, saman, bitki artıkları ve organik maddece zengin topraklarda yetişir. Doğada ormanların kenarlarında, bahçelerde ve malç serilmiş alanlarda görülür; meyve gövdeleri genellikle ilkbahardan sonbahara kadar nemli dönemlerde oluşur. Kolay yetiştirilebilmesi nedeniyle bahçe yataklarında, saman ve odun yongası üzerinde yaygın olarak kültürü yapılır. Ayrıca toprağın iyileştirilmesi ve bitki artıklarının ayrıştırılması amacıyla da kullanılır.

Strophariaceae familyası, dünya genelinde ılıman ve tropikal bölgelerde yayılış gösteren, büyük çoğunluğu saprotrof olan lamelli mantarları kapsar. Stropharia türlerinin kesin tanımı çoğu zaman spor boyutları ve lamel kenarındaki steril hücreler gibi mikroskobik özelliklerin incelenmesini gerektirir.

Avrupa ve Kuzey Amerika kökenli olduğu düşünülen tür, kültür yoluyla başka kıtalara da yayılmıştır. Genç örnekleri lezzetli kabul edilir ve pişirilerek tüketilir; ancak bazı kişilerde sindirim rahatsızlığı yapabileceği bildirildiğinden ilk kez az miktarda denenmesi önerilir. Doğadan toplanırken, benzer görünümlü yenmez ya da zehirli türlerle karıştırılmaması için halka yapısı ve koyu spor izi mutlaka kontrol edilmelidir.