Steptorhamphus tuberosus

Steptorhamphus tuberosus, papatyagiller familyasından çok yıllık otsu bir bitkidir. Günümüzde birçok kaynak bu türü marul cinsine dahil ederek Lactuca tuberosa adıyla kabul eder. Tür adı, bitkinin toprak altındaki yumru biçimli kalınlaşmış köklerine işaret eder. Bu bitki, familyanın hindiba ve marul akrabalarını içeren Cichorieae oymağına aittir. Bu oymağın üyelerinde başçıktaki bütün çiçekler dilsi çiçektir, yani her çiçeğin taç yaprakları tek yana açılmış bir dil biçimindedir. Gövde ve yapraklar koparıldığında beyaz, süt gibi bir özsu (lateks) akar; bu özellik grubu tanımada önemli bir ipucudur.

Bitki kalın, yumrulu kökleri üzerinde gelişen bir yaprak rozeti ve bundan yükselen dallı bir gövde oluşturur. Taban yaprakları genellikle derin parçalıdır. Başçıkları küçüktür ve sınırlı sayıda dilsi çiçek taşır; çiçek renkleri mavimsi ya da morumsu tonlardadır. Meyveleri uzun gagalı akenlerdir ve gaganın ucunda beyaz bir papus bulunur.

Lactuca (marul) cinsi, kültür marulu (Lactuca sativa) ile birlikte Avrupa, Asya ve Afrika'ya yayılmış yaklaşık yüz kadar yabani türü içerir. Bu cinsin üyeleri tek ya da çok yıllık otsu bitkilerdir; gövdeleri dik, çoğunlukla dallanmış, yaprakları ise sıklıkla gövdeyi saran kulakçıklı bir tabana sahiptir. Başçıkları küçüktür ve az sayıda dilsi çiçek taşır; çiçek rengi türe göre sarı, mavi ya da mor olabilir. Akenleri basık, uç kısmında bir gaga ve bunun ucunda beyaz bir papus bulunur.

Tür Güneydoğu Avrupa, Kafkasya, Anadolu ve Batı Asya'nın kurak, taşlık yamaçlarında, step ve çalılık alanlarında yetişir. Yumrulu kökleri, bitkinin kurak yaz dönemini toprak altında geçirmesine ve her yıl yeniden sürmesine yardımcı olur. Cinsin yabani türleri yol kenarları, nadas tarlaları, taşlık yamaçlar ve bozulmuş alanlar gibi açık yerlerde yaygındır. Bazı türler kültür marulunun yabani akrabası olarak bitki ıslahında önem taşır; hastalıklara dayanıklılık gibi özellikler bu akrabalardan kültür bitkisine aktarılmaya çalışılır. Bitkilerin acı özsuyu, otçul hayvanlara karşı bir savunma işlevi görür.