Stactobia lekoban (F Sipahiler, 1998)

Stactobia lekoban, tülümsü böcekler takımının (Trichoptera) Hydroptilidae ailesine bağlı Stactobia cinsinde yer alan küçük bir türdür. Tür Türkiye'den bilime tanıtılmıştır ve dar bir yayılışa sahip olduğu düşünülmektedir.

Stactobia cinsinin üyeleri, mikro tülümsü böcekler olarak bilinen Hydroptilidae ailesinin çok küçük boylu temsilcileridir. Erginler genellikle yalnızca birkaç milimetre uzunluğundadır; dar ve sivri kanatları uzun saçaklarla çevrilidir ve tüylü görünümleri nedeniyle küçük güvelere benzerler. Renkleri çoğunlukla koyu kahverengi ya da siyahımsıdır. Türlerin güvenilir biçimde ayırt edilmesi büyük ölçüde erkek eşey organlarının mikroskop altında incelenmesine dayanır.

Bu cinsin larvaları, kaynakların, şelalelerin ve ıslak kaya yüzeylerinin üzerinden süzülen ince su tabakasında yaşamaya uyum sağlamıştır. Böyle ortamlar damlayan ve sızıntı suların oluşturduğu özel yaşam alanlarıdır. Larvalar kaya yüzeyindeki alg ve mikroorganizma tabakasını otlayarak beslenir. Ailenin genel özelliği olarak ilk larva evreleri serbest yaşar, son larva evresinde ise ipek ve ince taneciklerden küçük, yassı bir taşınabilir kılıf yapılır; pupa evresi bu kılıf içinde geçirilir.

Dar ve kırılgan yaşam alanlarına bağlı olduklarından pek çok Stactobia türü yalnızca birkaç kaynak ya da vadiden bilinir. Kaynakların kaptajı, su çekimi ve kuraklık bu türlerin yaşam alanlarını doğrudan ortadan kaldırabilir. Bu küçük böcekler kaynak ekosistemlerinin sağlıklı olup olmadığını gösteren değerli canlılardır ve Akdeniz havzası, bu cins için önemli bir çeşitlilik merkezi olarak kabul edilir. Erginler genellikle yaşadıkları ıslak kayaların hemen yakınında, nemli yüzeylerde koşarak hareket eder ve çok kısa mesafeler uçar; bu nedenle farklı kaynaklardaki topluluklar arasında gen akışı sınırlı kalır ve bu durum dar yayılışlı yerel türlerin ortaya çıkmasına katkıda bulunur.