Sison amomum

Sison amomum, Maydanozgiller (Apiaceae) familyasının Sison cinsine ait iki yıllık otsu bir bitkidir. İngilizcede taş maydanozu anlamına gelen bir adla bilinir. Batı ve Güney Avrupa, Akdeniz havzası ve Batı Asya'da yayılış gösterir.

Bitki ince, çok dallanan ve genellikle bir metreye yaklaşan bir gövdeye sahiptir. Alt yaprakları tek parçalı, dişli yaprakçıklardan oluşurken üst yaprakları daha ince parçalıdır. Küçük beyaz çiçekleri, az sayıda ve birbirine eşit olmayan ışınlardan oluşan seyrek şemsiyeler halinde bulunur. Meyveleri küçük, yumurtamsı ve belirgin kaburgalıdır. Ezilen bitki, kimi insanlara hoş olmayan, keskin ve kendine özgü bir koku yayar.

Çit dipleri, çalılık kenarları, yol kenarları, eski duvar dipleri ve özellikle kireçli ya da killi topraklardaki yarı gölgeli yerlerde yetişir. Yaz sonuna doğru çiçeklenir; ilk yıl yaprak rozeti oluşturur, ikinci yıl çiçeklenip tohum verdikten sonra ölür. Şemsiye çiçek durumları, kısa dilli arılar, sinekler, böcekler ve küçük kelebekler için kolay ulaşılabilir nektar ve polen kaynağıdır; bu nedenle familyanın üyeleri tozlaşan böcekler açısından önemli bitkilerdir. Meyveler genellikle rüzgârla, hayvan tüylerine takılarak ya da toprağa düşerek yayılır.

Tohumları geçmişte baharat olarak ve halk hekimliğinde kullanılmıştır. Maydanozgiller (Apiaceae) familyası, çoğunlukla bileşik şemsiye biçimli çiçek durumları, oluklu ve içi çoğu zaman boş gövdeleri, parçalı yaprakları ve olgunlukta iki parçaya ayrılan kuru meyveleriyle tanınır. Familyanın birçok üyesi uçucu yağ kanalları taşıdığı için ezildiğinde belirgin bir koku yayar; havuç, maydanoz, dereotu, kimyon ve anason gibi tanıdık kültür bitkileri de bu familyadandır. Maydanozgiller içinde baldıran (Conium maculatum) gibi çok zehirli türler de bulunduğundan, bu familyadan bitkilerin tanımı kesinleşmeden yenmesi ya da ilaç olarak kullanılması tehlikelidir.