Sideritis curvidens

Sideritis curvidens, ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasının Sideritis cinsine ait tek yıllık bir bitkidir. Sideritis cinsi Türkiye'de dağ çayı, adaçayı ya da kekik çayı gibi adlarla bilinen ve çay olarak tüketilen birçok türü içerir; Türkiye bu cins bakımından dünyanın en zengin bölgelerinden biridir ve türlerin önemli bir kısmı endemiktir.

Bu tür, cinsin çok yıllık ve iri yapılı dağ çayı türlerinden farklı olarak küçük, tek yıllık bir ottur. Gövdesi dik, ince ve dört köşelidir; bitki genel olarak tüylüdür. Yaprakları karşılıklı, küçük ve kenarları dişlidir. Çiçekleri küçük, sarımsı renkli ve iki dudaklıdır; gövde boyunca aralıklı halkalar hâlinde dizilir. Çiçek halkalarını taşıyan brakteler ve çanak yaprakların sivri, dikensi dişleri, cinsin bu grubundaki türlerin ayırt edilmesinde önemli özelliklerdir; tür adı da çanaktaki kıvrık dişlere gönderme yapar.

Cinsin tek yıllık türleri genellikle kuru çayırlarda, taşlık yamaçlarda, tarla kenarlarında ve açık, güneşli alanlarda yetişir. İlkbahar ve yaz başında çiçeklenir, tohumlarını bıraktıktan sonra kurur. Çiçekleri arılar ve diğer küçük böcekler tarafından ziyaret edilir.

Sideritis cinsi Akdeniz havzası ve Makaronezya'da yoğunlaşan, yüzü aşkın türden oluşan bir cinstir. Cinsin özellikle çok yıllık türleri uçucu yağlar ve flavonoitler içerir; halk arasında soğuk algınlığı ve sindirim rahatsızlıklarına karşı çay olarak tüketilir. Doğadan aşırı toplama, bazı dar yayılışlı türler için tehdit oluşturmaktadır.