Senecio vernalis

Senecio vernalis, papatyagiller (Asteraceae) familyasının Senecio cinsine ait tek ya da iki yıllık otsu bir bitkidir. Güncel kaynaklarda Senecio leucanthemifolius subsp. vernalis olarak da sınıflandırılabilir. Senecio cinsi, dünyada bin civarında türle çiçekli bitkilerin en büyük cinslerinden biridir ve çoğunlukla sarı başçıklı türleri içerir.

Papatyagiller (Asteraceae) familyası, dünyada yaklaşık 30.000 türle çiçekli bitkilerin en kalabalık familyalarından biridir. Familyanın ayırt edici özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerek tek bir çiçek gibi görünen başçık (kapitulum) oluşturmasıdır; başçığın dışı yeşil brakte pullarından oluşan bir zarfla çevrilidir. Tohumları çoğunlukla tepesinde ince tüylerden oluşan bir paposa sahip aken meyvelerdir ve rüzgârla kolayca taşınır. Başçıklar arılar, sinekler ve kelebekler gibi pek çok tozlayıcı böcek için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır.

Bitki genellikle 10–40 cm boylanır; gövdesi dik ya da yükselici, dallı ve özellikle genç dönemde örümcek ağı gibi seyrek, yünlü tüylerle kaplıdır. Yaprakları tüysü loblu ya da dişli kenarlı, gövdeyi kulakçıklarla sarar. Başçıkları 2–3 cm çapında, parlak sarı dil çiçekleri ve ortada sarı tüp çiçeklerden oluşur; bu belirgin dil çiçekleri onu dil çiçeksiz kanarya otu (Senecio vulgaris) ile karıştırmayı önler. Brakte pullarının uçları çoğu zaman siyahtır.

Tür adı vernalis “ilkbahara ait” anlamına gelir ve bitkinin erken çiçeklenmesini yansıtır. İlkbaharda, genellikle mart–mayıs aylarında yoğun biçimde çiçeklenir. Tarlalar, nadas alanları, yol kenarları, kumlu ve kuru çayırlar ile yerleşim çevrelerinde yetişir; tarım alanlarında yabancı ot olarak sık görülür. Çok sayıda paposlu tohumu sayesinde hızla yayılabilir.

Doğu Avrupa, Doğu Akdeniz ve Batı Asya kökenli bir türdür; son iki yüzyılda Orta ve Batı Avrupa'ya doğru belirgin biçimde yayılmıştır. Cinsin birçok üyesi gibi pirolizidin alkaloitleri içerdiğinden otlayan hayvanlar için zehirli olabilir ve tahıl ya da ota karışması durumunda risk oluşturur.