Sedum telephium

Sedum telephium (güncel adıyla Hylotelephium telephium), damkoruğugiller (Crassulaceae) familyasından çok yıllık, etli yapraklı bir bitkidir. Yaygın olarak dağ koruğu ya da kaya koruğu benzeri adlarla anılan bu tür, bahçelerde de sevilerek yetiştirilir.

Bitki kalın, yumrumsu köklerden çıkan, genellikle 20–60 cm boyunda dik ya da yükselici gövdeler oluşturur. Yaprakları yassı, oval ya da uzunca, kenarları düzensiz dişli, mavimsi yeşil ve etlidir. Yaz sonu ile sonbahar başında gövde ucunda pembe, mor-kırmızı ya da krem renkli küçük yıldız biçimli çiçeklerden oluşan yoğun, yassı kümeler açar.

Günümüzde Hylotelephium cinsine aktarılmış olan bu takson, Sedum cinsinin dar yapraklı, sürünücü türlerinden farklı olarak geniş, yassı, dişli yaprakları ve dik gövdeleriyle ayrılır. Cinsin üyeleri sonbahara doğru açan yoğun çiçek kümeleriyle, mevsimin sonunda arılar ve kelebekler için önemli bir besin kaynağı oluşturur. Damkoruğugiller (Crassulaceae) familyası, yapraklarında su depolayan etli (sukulent) bitkilerden oluşur. Familyanın üyeleri kurak ve taşlık ortamlara uyum sağlamış olup birçoğu, gündüz kaybedilen suyu azaltmak için karbondioksidi gece alan özel bir fotosentez yolu (CAM) kullanır. Çiçekleri genellikle beş parçalı ve yıldız biçimlidir; meyve, ayrı ayrı açılan küçük kapsüllerden (folikül) oluşur.

Tür Avrupa'dan Batı Asya'ya kadar geniş bir alanda yayılış gösterir; taşlık yamaçlarda, orman kenarlarında, çalılıklarda ve kaya aralarında yetişir. Kuraklığa son derece dayanıklıdır ve kopan sürgünleri kolayca köklenir. Geleneksel halk hekimliğinde yaprakları yara iyileştirici olarak kullanılmıştır. Damkoruklarının yıldız biçimli çiçekleri arılar, sinekler ve küçük kelebekler için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır. Kopan yaprak ve sürgün parçalarının kolayca kök salabilmesi, türlerin vejetatif yolla da çoğalmasını sağlar. Kurak dönemlerde etli yaprakları sayesinde uzun süre susuz kalabilen bu bitkiler, toprağın tutunmasına ve çıplak kaya yüzeylerinin ilk kolonizasyonuna katkıda bulunur.