Scorzonera hispanica

Scorzonera hispanica, papatyagiller (Asteraceae) familyasından, kökü sebze olarak yetiştirilen çok yıllık otsu bir bitkidir. Avrupa dillerinde siyah teke sakalı ya da kara kök gibi adlarla bilinir. Bazı güncel sınıflandırmalarda Pseudopodospermum cinsine aktarılmıştır, ancak yaygın olarak eski adıyla anılır.

Bitki genellikle 30 ile 100 cm arasında boylanır. Toprak altında, dışı koyu kahverengi ya da siyah, içi beyaz, uzun ve silindirik bir kazık kök geliştirir. Yaprakları mızraksı ya da şeritsi, kenarları düzdür; gövde dallı olabilir. Çiçek başları tamamen dilsi çiçeklerden oluşur ve parlak sarı renklidir. Kırılan dokulardan beyaz bir süt akar. Meyveleri tüylü pappuslu akenlerdir ve rüzgârla yayılır.

Doğal ortamında çayırlarda, kuru otlaklarda, orman açıklıklarında ve kireçli topraklarda yetişir. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonundan yaz ortasına kadar sürer. Çiçekler sabah açılır, öğleden sonra kapanır; arılar ve diğer böcekler tarafından tozlanır.

Doğal yayılış alanı Güney ve Orta Avrupa'dan Kafkasya'ya ve Batı Asya'ya kadar uzanır. Kökleri, özellikle Avrupa'da kış sebzesi olarak yetiştirilir; soyulup haşlanarak ya da kızartılarak tüketilir. Köklerinde bol miktarda inülin bulunur, bu nedenle diyet beslenmesinde ilgi görür. Genç yaprakları da salatalarda kullanılabilir. Halk hekimliğinde de çeşitli amaçlarla kullanıldığı bilinir. İnsanlar için zehirli bir tür değildir.