Scorzonera cana

Scorzonera cana, papatyagiller (Asteraceae) familyasının hindiba benzeri, sütlü öz suyu bulunan üyelerini kapsayan Cichorieae oymağına bağlı, çok yıllık bir otsu bitkidir. Bazı güncel sınıflandırmalarda Podospermum canum adıyla ayrı bir cinse yerleştirilir. Tür adı, bitkinin grimsi görünümüne işaret eder.

Bitki kalın, odunsu bir kök boğazından çıkan, genellikle 10 ile 40 santimetre boylanan dallı gövdelere sahiptir. Yaprakları derin biçimde parçalı olup ince ve dar loblara ayrılmıştır; genç bitkilerde yapraklar ve gövde grimsi, ince tüylerle kaplı olabilir. Başçıklar dal uçlarında tek tek yer alır ve dar silindir biçimlidir. Çiçekler yalnızca dil çiçeklerden oluşur ve açık sarı renklidir; dış dil çiçeklerinin alt yüzü sıklıkla kırmızımsı ya da morumsu tonludur. Akenleri uzun, ince ve tüylü pappusludur; tabanlarında şişkin bir sap bulunur.

Tür kuru, güneşli ve açık yerlerde yetişir; bozkırlarda, kuru çayırlarda, tarla kenarlarında, yol boylarında ve taşlı yamaçlarda görülür. Kuraklığa ve otlatmaya oldukça dayanıklıdır. Çiçeklenme ilkbahar sonu ile yaz aylarında gerçekleşir. Çiçekler sabah açar ve öğleden sonra kapanır. Akenler, paraşüt gibi işleyen pappusları sayesinde rüzgârla yayılır.

Yayılış alanı Orta ve Güneydoğu Avrupa'dan Kafkasya'ya, Anadolu'ya ve Orta Asya'ya kadar uzanır. Scorzonera cinsi Anadolu'da çok sayıda türle temsil edilir ve bu türlerin önemli bir kısmı yalnızca bu bölgede yetişir. Cinsin bazı üyelerinin kökleri ve genç yaprakları halk arasında yenmektedir; kırıldığında tüm bitki sütlü bir öz suyu salgılar. Papatyagiller, dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir ve yirmi binden fazla türü kapsar. Bu familyada tek bir çiçek gibi görünen başçık, aslında çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelmesiyle oluşan bir çiçek topluluğudur.