Schizodactylus inexspectatus (Werner, 1901)

Schizodactylus inexspectatus, düzkanatlılar takımının (Orthoptera) Schizodactylidae familyasına bağlı bir böcek türüdür ve Werner tarafından 1901 yılında tanımlanmıştır. Bu familyanın üyeleri, ayaklarındaki yassı ve yana açılan çıkıntılar nedeniyle yarık ayaklı cırcırböcekleri olarak da anılır. Tür adı beklenmedik anlamına gelir; Schizodactylus cinsinin büyük kısmı Güney Asya'da yayılış gösterirken bu türün Anadolu'da bulunması dikkat çekici bir durumdur.

Cinsin üyeleri iri, tıknaz yapılı, açık kahverengi ya da sarımsı renkte böceklerdir. Antenleri çok uzundur ve kanatlarının uç kısmı spiral biçimde kıvrılmış olabilir. Ayaklarındaki geniş çıkıntılar gevşek kum üzerinde batmadan yürümelerini ve kazı yapmalarını kolaylaştırır.

Bu böcekler kumlu ve kurak alanlarda yaşar; gündüzü kazdıkları derin tünellerde geçirir, geceleri yüzeye çıkarak avlanırlar. Yırtıcıdırlar ve başta diğer böcekler olmak üzere küçük omurgasızlarla beslenirler; kendi türlerinin bireylerini de yiyebilirler. Gelişimleri yarım başkalaşım şeklindedir; yumurtadan çıkan nimfler birkaç deri değiştirme sonucunda ergin olur.

Schizodactylidae familyası az sayıda türden oluşan küçük bir gruptur ve düzkanatlılar içinde cırcırböcekleri ile çekirgelerin akrabası olan uzun antenli Ensifera alt takımında yer alır. Familyanın üyeleri Afrika ve Asya'nın kurak bölgelerinde dağılış gösterir. Gece aktif ve toprak altında saklanarak yaşadıkları için doğada nadiren gözlenirler ve biyolojileri hakkındaki bilgiler büyük ölçüde akraba türlerin incelenmesine dayanır.

Kumul ve kumlu bozkır gibi sınırlı ve kırılgan yaşam alanlarına bağlı olmaları nedeniyle bu tür yaşam alanlarının tarım, yapılaşma ve kum alımı gibi etkilerle bozulmasına karşı hassastır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmaz; ancak iri çeneleriyle tutulduklarında savunma amacıyla ısırabilirler.