Scarites procerus (Dejean, 1825)

Scarites procerus, koşucu böcekler familyasının (Carabidae) Scaritinae altfamilyasına bağlı Scarites cinsinden iri bir böcek türüdür. Kınkanatlılar (Coleoptera) takımında yer alır. Doğu Akdeniz ve Karadeniz çevresinin kumlu kıyı alanlarından bilinir.

Scarites türleri parlak siyah renkli, yassı ve uzunca gövdeli böceklerdir. Göğüs ile karın arasında belirgin bir boğumlanma bulunur; bu nedenle vücut iki parçalı gibi görünür. Başın önünde iri, orak biçimli ve güçlü çeneler, ön bacaklarda ise kazmaya uyarlanmış, dişli ve genişlemiş kaval kemikleri yer alır. Bu yapılar onların kumda ve gevşek toprakta hızla tünel açmasını sağlar. Scarites procerus cinsin iri üyelerinden biridir.

Bu böcekler çoğunlukla kumsallar, kum tepeleri ve kumlu dere kenarları gibi gevşek zeminli yaşam alanlarında yaşar. Gündüzleri kendi kazdıkları oyuklarda ya da kıyıya vurmuş döküntülerin altında saklanır, geceleri yüzeye çıkarak avlanırlar. Hem erginler hem larvalar yırtıcıdır; kum pirelerini, böcek larvalarını, diğer böcekleri ve küçük omurgasızları güçlü çeneleriyle yakalarlar. Rahatsız edildiklerinde çenelerini açarak savunma duruşu alabilir ve elle tutulduklarında acı veren bir ısırık yapabilirler; ancak zehirli değildirler.

Kıyı kumullarına bağlı yaşadıkları için turizm, kıyı yapılaşması, kum alımı ve plajların makineyle temizlenmesi gibi etkiler bu böceklerin yaşam alanlarını daraltır. Kumul ekosistemlerinde küçük omurgasız topluluklarını denetleyen önemli yırtıcılardır ve kıyı yaşam alanlarının sağlığına dair iyi birer gösterge kabul edilirler. Dünyada Scarites cinsinin özellikle sıcak bölgelerde yayılış gösteren çok sayıda türü bulunur; bunların büyük kısmı benzer biçimde toprak içinde yaşayan, kazıcı ve gececi yırtıcılardır. Larvaları da toprakta gelişir ve erginler gibi küçük hayvanlarla beslenir.