Sanicula europaea

Sanicula europaea, maydanozgiller (Apiaceae) familyasından, gölgeli ormanların zemininde yetişen çok yıllık otsu bir bitkidir. Sanicula cinsinin Avrupa'daki en bilinen temsilcisidir ve adı Latincede iyileştirmek anlamına gelen sözcükle ilişkilendirilir; geçmişte yara iyileştirici bir bitki olarak halk hekimliğinde kullanılmıştır.

Bitki genellikle yirmi ile altmış santimetre arasında boylanır. Taban yaprakları uzun saplı, koyu yeşil, parlak ve el biçiminde derin parçalıdır; parçaları kenarlarından dişlidir. Çiçek gövdesi çoğunlukla yapraksız ya da az yapraklıdır. Maydanozgillerin çoğundan farklı olarak çiçek durumu, küçük ve yoğun yuvarlak başçıklardan oluşan düzensiz bir şemsiyedir. Çiçekleri çok küçük, beyaz ya da pembemsi renktedir. Meyveleri kancalı dikenlerle kaplıdır; bu dikenler sayesinde hayvanların tüylerine ve insanların giysilerine yapışarak taşınır.

Tür, özellikle kayın ve meşe ormanları gibi nemli, humuslu ve kireçli topraklara sahip yaprak döken ormanlarda yaygındır. Gölgeye dayanıklıdır ve orman tabanında küçük gruplar oluşturur. Çiçeklenme genellikle ilkbahar sonu ile yaz başında gerçekleşir; çiçekleri çeşitli küçük böceklerce ziyaret edilir. Bu bitki, iyi korunmuş, eski orman alanlarının göstergelerinden biri olarak kabul edilir.

Yayılış alanı Avrupa'nın büyük bölümünden Kafkasya'ya ve Batı Asya'ya kadar uzanır; Afrika'nın bazı dağlık bölgelerinde de kayıtları bulunur. Geleneksel kullanımında yaprakları yara ve iltihaplara karşı lapa olarak uygulanmıştır. Günümüzde ise daha çok orman ekosistemlerinin doğal bir bileşeni olarak önem taşır.