Russula erythropus

Russula erythropus, Russulaceae familyasının Russula cinsine bağlı, kırmızı şapkalı bir şapkalı mantar türüdür. Bugün pek çok kaynakta yengeç kokulu Russula xerampelina grubunun bir üyesi ya da onun eş anlamlısı olarak ele alınır. Tür adı “kırmızı ayaklı” anlamına gelir ve sapındaki pembe-kırmızı renklenmeye işaret eder.

Şapkası genellikle orta büyüklükte, başlangıçta yarı küresel, sonra yayvanlaşan ve ortası hafifçe çöken yapıdadır. Rengi koyu kırmızıdan şarap kırmızısına ve morumsu tonlara kadar değişebilir. Lamelleri krem ile açık sarımsı renkte, sapı beyaz zemin üzerinde pembe ya da kırmızı lekelidir. Grubun en ayırt edici özellikleri, bekledikçe belirginleşen balık ya da yengeç benzeri koku ile etin demir sülfat uygulandığında yeşile dönmesi ve yaşlandıkça ya da ezildiğinde kahverengileşmesidir.

Bu tür, iğne yapraklı ağaçlarla, özellikle çamlarla ektomikorizal ortaklık kurar. Yaz sonundan sonbahar sonuna kadar, kumlu ya da asitli topraklardaki çam ormanlarında tek tek veya küçük gruplar halinde görülür. Mikorizal yaşam biçimi sayesinde ağaçların besin alımına katkı sağlar ve orman sağlığı için önemli bir halkadır.

Russula cinsi dünya genelinde yüzlerce türü kapsayan, şapkalı mantarların en kalabalık cinslerinden biridir. Cinsin üyelerinde halka ve volva bulunmaz; eti lifli değil, tebeşir gibi kırılgandır. Türlerin ayrımında şapka rengi tek başına yanıltıcı olabileceğinden, tat, koku, spor tozu rengi ve kimyasal tepkiler birlikte değerlendirilir.

Russula xerampelina grubu Avrupa ve Kuzey Amerika’nın ılıman ve kuzey ormanlarında yaygındır. Grubun üyeleri, tadı yumuşak olduğu için yenebilir mantarlar arasında sayılır ve bazı ülkelerde değerli bulunur. Bununla birlikte kırmızı şapkalı Russula türlerinin bir kısmı acıdır ve mide bulantısı, kusma gibi sindirim rahatsızlıklarına yol açabilir; bu yüzden yalnızca kesin teşhis edilmiş örnekler tüketilmelidir.