Russula badia

Russula badia, Russulaceae familyasına ait, kırılgan etli şapkalı mantarlardan oluşan Russula cinsinin bir türüdür. Avrupa'nın iğne yapraklı ormanlarında, özellikle çam ağaçlarının altında görülen bir türdür.

Şapkası koyu kırmızımsı kahverengi ile şarap kırmızısı arasında renkler gösterir, olgunlukta geniş ve ortası hafifçe çöküktür. Lamelleri soluk krem ya da sarımsı, sapı beyaz ya da hafif pembe tonludur. Türün en dikkat çekici özelliği etinin çiğnendiğinde ilk anda yumuşak, birkaç saniye sonra ise son derece acı ve yakıcı bir tat vermesidir; bu nedenle yenmez. Genellikle kumlu ve asidik topraklarda yetişir.

Russula cinsinin üyeleri genellikle etli ve kırılgan yapılıdır. Şapka çoğunlukla düz ya da ortası hafifçe çöküktür, lameller beyazdan krem ve sarıya değişen tonlardadır, sap ise halkasız ve volvasızdır. Etin lifli değil, tebeşir gibi kırılarak dağılması cinsin en belirgin özelliğidir; bunun nedeni dokuda bulunan küremsi hücre kümeleridir. Türlerin ayrımında şapka rengi, spor tozu rengi, etin tadı (tatlı ya da acı), koku ve demir sülfat gibi kimyasal ayıraçlarla verilen renk tepkileri kullanılır; bu nedenle pek çok tür ancak dikkatli inceleme ve çoğu zaman mikroskopla güvenilir biçimde tanınabilir.

Cinsin bütün üyeleri ağaçlarla mikoriza ortaklığı kurar: mantarın ipliksi hifleri ağaç köklerini sararak ağacın su ve mineral alımını artırır, karşılığında ağaçtan şeker alır. Bu nedenle orman ekosistemlerinin sağlığında önemli bir rol oynarlar. Meyve gövdeleri yaz sonu ve sonbaharda, yağışlı dönemlerin ardından toprak üzerinde ortaya çıkar ve pek çok böcek, salyangoz ve memeli için besin kaynağıdır.

Russula türlerinin arasında ölümcül zehirli olanlar bilinmese de acı tatlı türlerin çoğu mide ve bağırsak rahatsızlıklarına yol açabilir. Mantar toplarken türün kesin olarak tanınması gerekir; kırılgan etli beyaz ya da yeşilimsi bir mantarın ölümcül Amanita türleriyle karıştırılmaması için sap dibinde volva ve sap üzerinde halka bulunup bulunmadığına mutlaka bakılmalıdır. Emin olunmayan hiçbir mantar yenmemelidir.