Rumex amanus

Rumex amanus, karabuğdaygiller (Polygonaceae) familyasına bağlı Rumex cinsinin bir türüdür. Türkçede labada ve kuzukulağı adlarıyla bilinen bu cins, dünya genelinde yaklaşık iki yüz tür içerir ve Kuzey Yarım Küre'nin ılıman bölgelerinde yaygındır. Tür adı, Türkiye'nin güneyindeki Amanos (Nur) Dağları ile ilişkilidir.

Rumex türleri çoğunlukla çok yıllık, kalın kazık köklü otsu bitkilerdir. Gövdeleri dik ve boğumlu olup boğumlarda, familyanın tipik özelliği olan zarımsı bir kın (okrea) bulunur. Yapraklar basit, tabanda rozet oluşturan ve çoğunlukla uzun saplıdır. Çiçekler küçük, yeşilimsi ya da kızılımsı renkli ve gösterişsizdir; halkalar hâlinde, dallanmış salkımlarda toplanır ve rüzgârla tozlaşır. Meyve, üç adet büyüyen iç periant yaprağıyla (valv) sarılmış, üç köşeli bir fındıkçıktır. Valvlerin biçimi, kenar dişleri ve üzerlerindeki yumrucuklar, cinsin türlerini birbirinden ayırmada en önemli özelliklerdir.

Bu cinsin dağlık bölgelerde yaşayan türleri genellikle kayalık yamaçlarda, orman açıklıklarında, dere kenarlarında ve nemli dağ çayırlarında yetişir. Çiçeklenme çoğunlukla ilkbahar sonu ve yaz aylarında gerçekleşir. Labadaların tohumları kuşlar için besin kaynağıdır; yaprakları ise bazı kelebek türlerinin tırtılları tarafından yenir.

Adından da anlaşılacağı gibi bu tür, Amanos Dağları çevresiyle bağlantılı, dar yayılışlı bir bitki olarak bilinir. Dar yayılışlı türler, habitat değişikliklerine karşı hassastır. Rumex türlerinin yaprakları oksalik asit içerir; bazı türler halk arasında sebze olarak tüketilse de fazla miktarda yenmeleri sakıncalı olabilir. Karabuğdaygiller familyası, gövde boğumlarını saran zarımsı kını (okrea) ve üç köşeli ya da mercimek biçimli meyveleriyle tanınır; familyada karabuğday, ışkın ve labada gibi insanlar için önemli bitkiler de bulunur.