Rileya doganlari (Cam, 2003)

Rileya doganlari, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Chalcidoidea üst ailesine bağlı Eurytomidae ailesinden küçük bir parazitoit arı türüdür. Tür, Türkiye’den tanımlanmış olup adı Türk entomolog Mikdat Doğanlar’a ithaf edilmiştir. Rileya cinsinin üyeleri birkaç milimetreden küçük, çoğunlukla koyu renkli ve parlak, göğüs kısmı belirgin noktacıklı yapıda minik arılardır.

Rileya cinsi türleri genellikle bitkilerde gal oluşturan sinek ve arı larvalarının, özellikle gal sineklerinin (Cecidomyiidae) ve bazı tohumda gelişen böceklerin parazitoiti olarak bilinir. Dişi, ince yumurta borusuyla bitki dokusunun içindeki konakçı larvaya ulaşarak yumurtasını bırakır; gelişen larva konakçıyı tüketerek ergin hâle gelir. Bu yaşam biçimi nedeniyle cinsin üyeleri gal yapan zararlıların doğal düşmanları arasında yer alır.

Eurytomidae ailesi dünya genelinde bin beş yüzü aşkın tür içerir. Aile üyelerinin bir kısmı parazitoit, bir kısmı ise tohum ve sap içinde beslenen bitkisel beslenicidir. Kalkıt arıları olarak da bilinen Chalcidoidea üst ailesi, böcekler arasında tür sayısı en yüksek gruplardan biridir ve doğada pek çok böcek popülasyonunu sınırlandırarak önemli bir ekolojik denge unsuru oluşturur.

Bu minik arılar boyutlarının küçüklüğü nedeniyle doğada çoğunlukla fark edilmez ve tanımlanmaları ancak mikroskop altında yapılabilir. Erginler genellikle kısa ömürlüdür ve çiçeklerde nektarla ya da bitki özsularıyla beslenir; yaşam döngüleri konakçılarının gelişimiyle eş zamanlı ilerler ve yılda bir ya da birkaç döl verebilirler. İnsanlar için hiçbir tehlike oluşturmazlar; sokma yetenekleri yoktur. Tarımsal zararlılara karşı biyolojik mücadele açısından ise kalkıt arıları büyük önem taşır.