Pulicaria dysenterica

Pulicaria dysenterica, papatyagiller (Asteraceae) familyasından çok yıllık, otsu bir bitkidir. Pulicaria cinsinin adı Latince “pire” anlamına gelen pulex sözcüğünden gelir ve bu bitkilerin kurutulup yakıldığında pire ve böcekleri uzaklaştırdığına inanılmasına dayanır. Türün adı ise eskiden ishal ve dizanteriye karşı halk ilacı olarak kullanılmasından kaynaklanır.

Papatyagiller (Asteraceae) familyası, dünyada yaklaşık 30.000 türle çiçekli bitkilerin en kalabalık familyalarından biridir. Familyanın ayırt edici özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir araya gelerek tek bir çiçek gibi görünen başçık (kapitulum) oluşturmasıdır; başçığın dışı yeşil brakte pullarından oluşan bir zarfla çevrilidir. Tohumları çoğunlukla tepesinde ince tüylerden oluşan bir paposa sahip aken meyvelerdir ve rüzgârla kolayca taşınır. Başçıklar arılar, sinekler ve kelebekler gibi pek çok tozlayıcı böcek için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır.

Bitki genellikle 20–60 cm boylanır, yer altı sürünücü gövdeleriyle yayılarak geniş öbekler oluşturabilir. Gövdesi dik, dallı ve yünlü tüylüdür. Yaprakları mızraksı ya da dikdörtgenimsi, kenarları dalgalı ya da hafif dişlidir; gövde yaprakları kalp biçimli bir tabanla gövdeyi sarar. Alt yüzleri gri yünlü tüylerle kaplıdır. Dal uçlarında 1,5–3 cm çapında, papatyayı andıran parlak altın sarısı başçıklar bulunur; başçıklar çok sayıda dar sarı dil çiçeği ve ortada daha koyu sarı tüp çiçeklerden oluşur.

Nemli habitatlara bağlı bir türdür; dere ve hendek kenarları, ıslak çayırlar, sazlık kenarları, bataklık kıyıları ve sulak mera alanlarında yetişir. Çiçeklenme yaz ortasından sonbahar başına kadar sürer. Çiçekleri pek çok arı, sinek ve kelebek türünün uğrak yeridir; tohumlar paposlu akenler aracılığıyla rüzgârla dağılır.

Avrupa'nın büyük bölümünde, Kuzey Afrika'da ve Batı Asya'da yaygındır. Geniş yayılışı nedeniyle tehdit altında değildir, ancak sulak alanların kurutulması yerel popülasyonları olumsuz etkileyebilir. Yaprakları ezildiğinde hafif kokuludur ve otlayan hayvanlar tarafından genellikle tercih edilmez, bu yüzden meralarda öbekler hâlinde kalabilir.