Pterocephalus plumosus

Pterocephalus plumosus, hanımeligiller (Caprifoliaceae) familyasının Pterocephalus cinsine ait tek yıllık otsu bir bitkidir. Cins adı Yunanca 'kanatlı baş', tür adı ise Latince 'tüylü, tüy gibi' anlamına gelir; her ikisi de meyvelerin tepesindeki tüysü kılçıklara işaret eder.

Bitki genellikle 10–50 cm boyunda, ince, dallı ve tüylü bir gövdeye sahiptir. Karşılıklı dizilmiş yapraklar parçalı ya da dişlidir. Dal uçlarındaki küçük çiçek başları pembemsi leylak ya da mor renkli çiçeklerden oluşur. Meyve olgunlaştığında, her meyvenin tepesindeki çok sayıda uzun, tüylü çanak dişi bir araya gelerek başçığa yumuşak, pamuksu bir görünüm verir; bu özellik türü tanımada en belirgin ipucudur.

Eski sınıflandırmalarda ayrı bir familya olarak ele alınan pelemirgiller (Dipsacaceae), bugün hanımeligiller (Caprifoliaceae) içinde bir alt grup olarak kabul edilmektedir. Bu grubun en belirgin özelliği, çok sayıda küçük çiçeğin bir arada toplanarak tek bir çiçek gibi görünen başçıklar oluşturmasıdır; her çiçeğin dibinde, meyveyi saran ve 'dış çanak' denen ek bir zarf bulunur. Bu yapı, papatyagillerin çiçek başlarına benzese de iki grup birbirinden ayrı soylardır.

İlkbahar ve yaz başında çiçeklenen tür; kuru, taşlı yamaçlarda, tarla kenarlarında, maki ve frigana alanlarında ve açık, güneşli otlaklarda yetişir. Tüylü meyveler rüzgârla kolayca taşınarak tohumların geniş alanlara yayılmasını sağlar. Doğu Akdeniz havzası ile Batı Asya'da yayılış gösterir. Pterocephalus cinsinin Akdeniz'den Orta Asya ve Himalayalara uzanan bir yayılışı vardır; bazı türleri kayalık bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir.

Hanımeligiller familyasının bu grubuna ait bitkiler, uzun süre açık kalan ve bol nektar sunan çiçek başlarıyla doğal çayır ve bozkır ekosistemlerinde tozlaştırıcı böceklerin sürekliliğine katkıda bulunur. Kuruyan çiçek başları ve tohumları ise kışın kuşlar ve küçük memeliler için besin oluşturur.