Psammotettix transcaucasicus (Dlabola, 1961)

Psammotettix transcaucasicus, yarım kanatlılar takımının (Hemiptera) yaprak pireleri familyasına (Cicadellidae) ait bir böcek türüdür. Tür ilk olarak Dlabola tarafından 1961 yılında bilim dünyasına tanıtılmıştır. Küçük boyutları ve gizli yaşam biçimleri nedeniyle bu tür yaprak pireleri genellikle yalnızca uzmanların dikkatini çeker; ancak bulundukları ekosistemlerde bitki ile beslenen böcek topluluklarının önemli bir parçasını oluştururlar.

Tür, yaprak pirelerinin en büyük alt familyası olan Deltocephalinae içinde yer alır. Bu alt familyanın üyeleri çoğunlukla otsu bitkiler, çalılar ve ağaçlar üzerinde yaşar; birçoğu belirli bitki gruplarına bağlıdır. Dişiler yumurtalarını testere benzeri yumurta koyma borularıyla bitki dokusunun içine bırakır. Yumurtadan çıkan nimfler birkaç kez deri değiştirerek erginleşir ve iklime bağlı olarak yılda bir ya da daha fazla döl verebilir. Kışı çoğunlukla yumurta evresinde geçirirler.

Psammotettix, Palearktik bölgede çok sayıda türü bulunan, otsu bitkilerle beslenen bir yaprak piresi cinsidir. Türleri genellikle 3–4 mm boyunda, sarımsı, gri ya da kahverengimsi renkli olup baş ve sırt kısmında koyu çizgi ve lekeler taşır. Dış görünüşleri birbirine çok benzediğinden türlerin ayrımı büyük ölçüde erkek genital yapılarına dayanır. Bu cinsin üyeleri çayırlar, bozkırlar, kumul ve tuzlu alanlar gibi açık yaşam alanlarında buğdaygiller üzerinde yaşar. Bazı türleri tahıllarda buğday cüceliği virüsü gibi hastalıkları taşıdığı için tarımsal açıdan bilinir.

Cicadellidae, yaklaşık yirmi bin tanımlı türüyle böcekler içindeki en kalabalık familyalardan biridir. Üyeleri genellikle birkaç milimetre boyunda, ince ve uzun gövdeli, çatı biçiminde katlanan ön kanatlara sahip böceklerdir. Arka bacaklarının kaval kemiği (tibia) üzerinde sıra hâlinde dizilmiş dikenler bulunur; bu özellik onları akraba gruplardan ayırmaya yarar. Güçlü arka bacakları sayesinde tehlike anında hızla sıçrar ya da uçarak uzaklaşırlar. Hem erginler hem de kanatsız nimfler sokucu-emici ağız parçalarıyla bitki özsuyu ile beslenir.

Yaprak pireleri bitkilerden beslenmeleri nedeniyle kendi başlarına genellikle küçük zararlara yol açar; ancak bazı türler bitki virüsleri ve fitoplazmalar gibi hastalık etkenlerini taşıyabildikleri için tarım açısından önem kazanır. Öte yandan örümcekler, kuşlar, parazitoit arılar ve yırtıcı böcekler için önemli bir besin kaynağı oluştururlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; sokmaz ve zehirli değildirler. Türlerin doğru teşhisi çoğunlukla erkek üreme organlarının mikroskop altında incelenmesini gerektirir.