Pronotalia tortumensis (Doganlar, 1993)

Pronotalia tortumensis, zar kanatlılar (Hymenoptera) takımının Eulophidae familyasına ait küçük bir kalkid arısı türüdür. Pronotalia cinsi, Tetrastichinae alt familyasına ait, bitki dokusu içinde gizli yaşayan böcek larvalarının, özellikle gal oluşturan küçük sineklerin parazitoiti olarak bilinen küçük arılardan oluşur.

Eulophidae familyası kalkid arıları içinde en fazla türe sahip familyalardan biridir ve dünya genelinde birkaç bin tür içerir. Familya üyeleri genellikle 1–3 mm boyunda, çoğunlukla metalik yeşil, mavi ya da siyah renkli küçük arılardır. Ayırt edici özellikleri arasında dört segmentli ayak (tarsus), dişilerde genellikle dört ya da daha az segmentli anten sapı (funikulus) ve ön kanattaki kısa, belirgin damar yapısı sayılabilir. Larvaları çoğunlukla yaprak madencisi böcekler, odun ve gövde içinde yaşayan larvalar, gal oluşturan böcekler ve diğer gizli yaşayan konakçılar üzerinde gelişir.

Tetrastichinae üyeleri dünyanın hemen her yerinde bulunan, genellikle 1–2 mm boyunda, koyu ya da hafif metalik renkli arılardır. Konakçı larvanın içinde gelişen türler yaygındır; dişiler yumurta borusunu bitki dokusuna batırarak içerideki konakçıya ulaşır. Böylece gal oluşturan böceklerin popülasyonlarını sınırlayan önemli doğal düşmanlar arasında yer alırlar.

Tür, adından da anlaşılacağı gibi Erzurum'un Tortum yöresinden toplanan örneklere dayanarak bilimsel olarak tanımlanmıştır. Bu nedenle Anadolu'nun zengin ve henüz tam olarak araştırılmamış kalkid arısı faunasının bir parçası olarak ilgi çekicidir.

Bu türün ayrıntılı biyolojisi, konakçı yelpazesi ve yayılışı hakkındaki bilgiler, birçok küçük kalkid arısında olduğu gibi sınırlıdır ve çoğunlukla tanımlandığı bilimsel çalışmalara dayanır. Bu tür canlıların doğru teşhisi ancak mikroskop altında, anten, kanat damarlanması ve göğüs yapısı gibi ince karakterler incelenerek yapılabilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; sokma yetenekleri yoktur denecek kadar zayıftır ve insanlarla neredeyse hiç temas etmezler.