Procrustes shevrolati

Procrustes shevrolati, yer böcekleri ailesine (Carabidae) ait, Carabus cinsinin Procrustes alt cinsine bağlı bir böcek türüdür. Literatürde çoğunlukla Carabus (Procrustes) chevrolati yazımıyla geçer. Coğrafi bölgelere göre farklılaşmış birkaç alt türü tanımlanmıştır.

Procrustes grubunun üyeleri iri, uzun bacaklı ve güçlü çeneli böceklerdir. Vücutları genellikle mat siyah renkte olup kanat örtüleri ince noktalı veya pürüzlü bir yüzey dokusuna sahiptir. Baş ve göğüs nispeten dar, karın kısmı ise oval ve geniştir. Uzun ve ince antenleri, hızlı koşmaya uyumlu bacakları tipiktir.

Procrustes alt cinsinin üyeleri, diğer Carabus türleri gibi uçamayan, gece aktif yırtıcı böceklerdir. Kanat örtüleri (elitra) dikiş boyunca kaynaşmış, arka kanatları körelmiştir; bu nedenle yayılma yetenekleri sınırlıdır ve dağlık bölgelerde birbirinden yalıtılmış çok sayıda yerel form ortaya çıkmıştır. Gündüzleri taş, kütük ve yaprak döküntüsü altında saklanır, geceleri toprak yüzeyinde dolaşarak salyangoz, sümüklüböcek, solucan ve böcek larvaları gibi küçük omurgasızları avlarlar. Salyangoz kabuklarının içine başlarını sokarak beslenebilmeleri bu grubun bilinen özelliklerindendir.

Rahatsız edildiklerinde karın ucundaki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma salgısı püskürtebilirler; bu salgı göze kaçtığında tahriş yapabilir, ancak insanlar için ciddi bir tehlike oluşturmaz. Larvaları da yırtıcıdır ve toprakta avlanarak gelişir; erginler birkaç yıl yaşayabilir. Tarım ve bahçe zararlısı salyangozları tükettikleri için ekosistemde yararlı doğal düşmanlar olarak kabul edilirler. Yaşam alanlarının parçalanması ve orman tahribatı, hareket kabiliyeti düşük olan bu böcekleri yerel olarak olumsuz etkileyebilir.

Procrustes alt cinsi Avrupa'nın güneyi, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu'da yayılış gösterir; Anadolu bu grubun en çeşitli olduğu bölgelerden biridir. Ülkemizde Procrustes türleri ormanlık alanlarda, çalılıklarda, bahçelerde ve dağ yamaçlarında bulunabilir.