Procerus scabrosus mentor

Procerus scabrosus mentor, koşucu böcekler familyası Carabidae içinde yer alan Procerus scabrosus türünün bir alt türüdür. Procerus, çoğu zaman geniş anlamda Carabus cinsinin bir alt cinsi olarak ele alınır ve Avrupa ile Batı Asya'nın en iri yer böceklerini barındırır.

Bu gruptaki böcekler oldukça iri yapılıdır; türün bireyleri çoğunlukla 3 ile 5 santimetre arasında bir boya ulaşır. Vücut koyu renkli, çoğu zaman siyah ya da mavimsi, menekşe veya yeşilimsi metalik yansımalıdır. Kanat örtüleri (elitralar) kaynaşmıştır ve yüzeyleri kabarık, iri tanecikli bir doku taşır; bu nedenle böcek uçamaz ve yalnızca yürüyerek hareket eder. Bacakları uzun ve güçlü, çeneleri (mandibulaları) iri ve kıvrıktır. Alt türler arasındaki ayrımlar genellikle parlaklık, renk tonu, göğüs (pronotum) biçimi ve elitra dokusundaki ince farklara dayanır.

Gece etkin yırtıcılardır. Özellikle kara salyangozları ve sümüklü böcekler başlıca besinleridir; güçlü çeneleriyle salyangoz kabuğunu kırar ya da başını kabuğun içine sokarak hayvanı tüketirler. Gündüzleri taş, kütük ve yaprak döküntüsü altında saklanırlar. Ormanlık alanlar, çalılıklar, dağ çayırları ve taşlık yamaçlarda yaşarlar. Larvaları da yırtıcıdır ve toprakta gelişir; erginler birkaç yıl yaşayabilir. Tehdit edildiklerinde arka bölümlerindeki bezlerden keskin kokulu, yakıcı bir savunma sıvısı püskürtebilirler; bu sıvı göze kaçarsa tahrişe yol açabilir.

Türün yayılış alanı Balkanlar'ın güneydoğusundan Anadolu'ya ve Kafkasya çevresine uzanır; farklı dağ ve ova bölgelerindeki populasyonlar renk, boyut ve vücut oranlarındaki küçük farklarla ayrı alt türler olarak tanımlanmıştır. Salyangoz popülasyonlarını denetledikleri için doğal dengede önemli bir rol üstlenirler. İri ve gösterişli yapıları nedeniyle koleksiyoncuların ilgisini çekerler; yaşam alanlarının bozulması ve aşırı toplama, yerel populasyonlar için başlıca tehditler arasında sayılır.