Proasellus pamphylicus (Henry, Magniez & Notenboom, 1996)

Proasellus pamphylicus, eşek böcekleri takımının (Isopoda) Asellidae ailesine ait, tatlı sularda yaşayan küçük bir kabukludur. Tür adını Antalya çevresini kapsayan tarihî Pamfilya bölgesinden alır ve Güney Anadolu’nun karstik yeraltı sularından tanımlanmıştır. Küçük boylu, gözsüz, pigmentsiz ve beyazımsı görünüşlü bir yeraltı canlısıdır (stigobiyont); kaynaklar, kuyular ve mağara suları gibi ortamlarda yaşar.

Asellidae ailesi, eşek böcekleri takımı (Isopoda) içinde tatlı sulara uyum sağlamış en tanınmış gruplardan biridir. Üyelerinin vücudu sırttan karına doğru yassılaşmış, uzunca ve segmentlidir; başta iki çift anten bulunur ve ikinci çift anten genellikle oldukça uzundur. Yedi çift yürüme bacağı ve kuyruk ucunda çatallı uropodlar taşırlar. Solungaç işlevi gören karın üyeleri (pleopodlar) sayesinde suda solunum yaparlar.

Proasellus cinsi, Asellidae ailesinin en çok türe sahip cinslerinden biridir ve özellikle Avrupa ile Akdeniz havzasında yüzü aşkın tür içerir. Cinsin bir kısmı yüzey sularında, kaynaklarda ve derelerde yaşarken önemli bir kısmı yeraltı sularına, mağara göllerine ve kaynakların çakıl aralarına uyum sağlamıştır. Bu yeraltı türleri, sürekli karanlık ortamda yaşamanın sonucu olarak çoğunlukla gözsüz ya da gözleri körelmiş, pigmentsiz ve beyazımsı görünüşlüdür.

Yeraltı sularında yaşayan Proasellus türleri genellikle yavaş büyür, uzun yaşar ve az sayıda yavru verir; dar yayılışlı oldukları için kaynak ve akiferlerin kirlenmesine veya kurumasına karşı son derece hassastırlar. Anadolu’nun karstik bölgeleri bu tür yeraltı faunası açısından zengindir ve cinsin birçok türü yalnızca birkaç kaynak ya da mağaradan bilinir. Bu nedenle yeraltı suyu kaynaklarının korunması, bu küçük ve az bilinen canlıların geleceği için belirleyicidir.