Proasellus coxalis (Dollfus, 1892)

Proasellus coxalis, eşek böcekleri takımının (Isopoda) Asellidae ailesine ait, tatlı sularda yaşayan küçük bir kabukludur. Cinsin en geniş yayılışlı türlerinden biridir ve Akdeniz havzası ile Avrupa’nın çeşitli bölgelerinde yüzey sularında görülür. Gözlere ve koyu renkli pigmentlere sahip olan bu tür birkaç milimetreden bir santimetre kadar boylanabilir; genel görünüşü Asellus türlerine benzer ancak daha küçük ve narindir. Göller, dereler, kaynaklar ve kanallarda, bitki artıkları ve taşların arasında yaşar.

Asellidae ailesi, eşek böcekleri takımı (Isopoda) içinde tatlı sulara uyum sağlamış en tanınmış gruplardan biridir. Üyelerinin vücudu sırttan karına doğru yassılaşmış, uzunca ve segmentlidir; başta iki çift anten bulunur ve ikinci çift anten genellikle oldukça uzundur. Yedi çift yürüme bacağı ve kuyruk ucunda çatallı uropodlar taşırlar. Solungaç işlevi gören karın üyeleri (pleopodlar) sayesinde suda solunum yaparlar.

Proasellus cinsi, Asellidae ailesinin en çok türe sahip cinslerinden biridir ve özellikle Avrupa ile Akdeniz havzasında yüzü aşkın tür içerir. Cinsin bir kısmı yüzey sularında, kaynaklarda ve derelerde yaşarken önemli bir kısmı yeraltı sularına, mağara göllerine ve kaynakların çakıl aralarına uyum sağlamıştır. Bu yeraltı türleri, sürekli karanlık ortamda yaşamanın sonucu olarak çoğunlukla gözsüz ya da gözleri körelmiş, pigmentsiz ve beyazımsı görünüşlüdür.

Bu ailenin türleri çoğunlukla ayrıştırıcı canlılardır; suya düşmüş yaprakları, çürümekte olan bitki artıklarını, alg ve bakteri tabakalarını tüketerek tatlı su ekosistemlerinde besin döngüsüne önemli katkı sağlarlar. Dişiler yumurtalarını karın altındaki kuluçka kesesinde (marsupyum) taşır; yavrular ergine benzer biçimde doğar, yani larva evresi yoktur. Aynı zamanda balıklar, su böcekleri larvaları ve diğer yırtıcılar için önemli bir besin kaynağıdırlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.