Philopotamus montanus (E Donovan, 1813)

Philopotamus montanus, tüylü kanatlılar takımına (Trichoptera) bağlı Philopotamidae ailesinin bir türüdür ve 1813 yılında Donovan tarafından tanımlanmıştır. Tür adı Latincede dağlara ait anlamına gelir ve türün dağ derelerindeki yaşamına işaret eder.

Philopotamidae ailesinin erginleri, kıllı kanatlı ve uzun antenli, küçük güveleri andıran böceklerdir; kanatları dinlenirken çatı biçiminde vücudun üzerine kapanır. Philopotamus türleri genellikle kahverengi, koyu ve sarımsı lekelerle benekli ön kanatlarıyla tanınır; kanat uzunlukları yaklaşık bir santimetre civarındadır. Ağız parçaları körelmiş olduğundan erginler çoğunlukla yalnızca su ve nektar alır. Bu türün ön kanatları sarımsı zemin üzerinde koyu lekelerle belirgin biçimde beneklidir.

Ailenin larvaları, hızlı akan, serin ve oksijence zengin dağ derelerinde taşların altına ince gözenekli, torba ya da tüp biçiminde ipek ağlar örer. Akıntının getirdiği çok küçük organik parçacıklar, algler ve bakteriler bu ağlarda tutulur ve larva ağı düzenli olarak temizleyerek beslenir. Larvalar taşınabilir bir kılıf yapmaz. Gelişimini tamamlayan larva, taş altında yapıştırdığı bir barınak içinde pupa olur; erginler ilkbahardan sonbahara kadar akarsu kenarlarındaki bitkiler üzerinde görülebilir.

Temiz ve soğuk sulara bağımlı olmaları nedeniyle Philopotamus larvaları su kalitesinin önemli biyolojik göstergeleri arasında sayılır; kirlilik, baraj yapımı ve dere yataklarının bozulması bu türleri olumsuz etkiler. Aynı zamanda alabalık gibi balıkların ve diğer akarsu canlılarının besin kaynağıdır. Erginler genellikle alacakaranlıkta ve gece daha etkindir, gündüzleri ise dere kenarındaki çalılar ve köprü altları gibi gölgeli yerlerde dinlenir. Işığa gelebildikleri için ışık tuzaklarıyla da toplanırlar. Türlerin ayrımı çoğunlukla erkek üreme organlarının ayrıntılı incelenmesine dayanır. Philopotamus montanus, Avrupa'nın büyük bölümünde, özellikle tepelik ve dağlık bölgelerin akarsularında yaygın bir türdür.