Paroniticellus festivus (Steven, 1809)

Paroniticellus festivus, bokböcekleri ailesine (Scarabaeidae) bağlı küçük bir gübre böceği türüdür. Güneydoğu Avrupa'dan Kafkasya'ya, Batı ve Orta Asya'ya kadar uzanan bozkır ve kurak otlak alanlarda yayılış gösterir. Adı Latince "süslü, bayramlık" anlamına gelir ve gövdesindeki açık ve koyu renk desenine işaret eder.

Bu cinsin üyeleri Scarabaeinae altailesinin Oniticellini oymağına bağlı gübre böcekleridir. Genellikle küçük ya da orta boylu, uzunca ve yassıca gövdeli böceklerdir; vücutları çoğunlukla sarımsı ya da kahverengimsi zemin üzerinde koyu lekeler ve şeritler taşır. Erkeklerin başında küçük bir boynuz ya da çıkıntı bulunabilir.

Erginler otçul memelilerin, özellikle sığır ve atların taze dışkısıyla beslenir. Oniticellini üyelerinin çoğu, dışkıyı uzağa yuvarlamak yerine doğrudan dışkı yığınının içinde ya da hemen altında yuva yapar; dişi, dışkıdan hazırladığı topakların içine yumurtasını bırakır ve larva bu besinle gelişir. Bu yaşam biçimi sayesinde dışkının hızla parçalanmasını sağlarlar.

Gübre böcekleri meralarda dışkının toprağa karışmasını hızlandırır, toprağı havalandırır, bitki besinlerinin döngüsüne katkı sağlar ve dışkıda gelişen sineklerle hayvan parazitlerinin çoğalmasını sınırlar. Bu nedenle hayvancılık yapılan alanlarda son derece yararlıdırlar. İlaçlı hayvan dışkısı ve otlatmanın azalması bu böceklerin sayısını olumsuz etkileyebilir. İnsanlar için hiçbir tehlike oluşturmazlar.

Bokböcekleri ve akrabalarını içeren Scarabaeidae ailesi, dünyada otuz binden fazla türüyle kın kanatlıların en büyük ailelerinden biridir. Ailenin ortak özelliği, uçları yelpaze gibi açılabilen yapraksı levhalardan oluşan antenlerdir; bu levhalar havadaki kokuları algılamaya yarar. Ailenin üyeleri dışkı, çürüyen bitki artıkları, odun, kök ya da çiçeklerle beslenir ve bu sayede madde döngüsünde önemli bir rol üstlenir.