Parapholidoptera grandis (Karabağ,1952)

Parapholidoptera grandis, düz kanatlılar (Orthoptera) takımının çalı çekirgeleri (Tettigoniidae) familyasına ve Tettigoniinae alt familyasına bağlı Parapholidoptera cinsinden bir çalı çekirgesi türüdür. Tür bilim dünyasına Karabağ tarafından 1952 yılında tanıtılmıştır. Tür adındaki grandis sözcüğü Latincede “büyük” anlamına gelir. Çalı çekirgeleri, vücut uzunluğunu çoğu zaman geçen ince ve uzun antenleriyle, çekirgelerden (Acrididae) kolayca ayırt edilir.

Parapholidoptera cinsi, Tettigoniinae alt familyasına bağlı, orta büyüklükte çalı çekirgelerinden oluşan bir cinstir. Bu cinsin üyeleri genellikle kahverengi, kestane rengi ya da yeşilimsi tonlarda olup ön göğüs kalkanının (pronotum) yanlarında ve vücutta açık renkli kenar çizgileri veya koyu lekeler bulunabilir. Kanatlar kısalmıştır ve uçmaya elverişli değildir; erkeklerde kısa ön kanatlar ses çıkarma organı olarak işlev görür. Türlerin ayırt edilmesinde erkeklerin serkusları ile sekizinci ve dokuzuncu karın halkalarına ait yapılar ve dişilerin yumurta koyma borusunun biçimi belirleyicidir. Bu nedenle türün kesin tanısı çoğunlukla uzman incelemesi gerektirir.

Çalı çekirgeleri genellikle yılda tek döl verir. Dişiler, ucu kılıç ya da orak biçimli yumurta koyma borusuyla yumurtalarını toprağa veya bitki dokusuna bırakır; yumurtalar kışı geçirir ve ilkbaharda çıkan nimfler birkaç deri değiştirmenin ardından yaz aylarında ergin hâle gelir. Erkekler, ön kanatlarını birbirine sürterek türe özgü bir ötüş çıkarır ve dişileri bu sesle çeker; dişiler sesi ön bacaklarındaki kulak zarı organlarıyla algılar. Bu grubun üyeleri çoğunlukla karışık beslenir; bitki parçalarının yanı sıra küçük böcekleri ve diğer omurgasızları da tüketebilir. Gündüzleri genellikle çalılar, dikenli bitkiler ve sık otlar arasında saklanırlar.

Cinsin yayılış alanı ağırlıklı olarak Anadolu, Kafkasya ve Orta Doğu'yu kapsar; türlerin büyük bölümü Türkiye'de bulunur ve bunların birçoğu dar yayılışlı yerel türlerdir. Uçamayan bu böcekler dağlar ve vadiler arasında kolayca yayılamadığından, cins içinde bölgesel farklılaşma oldukça belirgindir. Bu tür de çoğunlukla taşlık yamaçlar, çalılıklar ve otlak alanlar gibi açık ve yarı açık yaşam alanlarıyla ilişkilidir. Dar yayılışlı çalı çekirgeleri, aşırı otlatma, tarım alanlarının genişlemesi ve yaşam alanlarının parçalanması gibi etkilere karşı duyarlıdır. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; doğada hem birçok kuş, sürüngen ve memeli için önemli bir besin kaynağıdır hem de bitki örtüsünün dengesine katkıda bulunurlar.