Paraelectrobombus patriciae (A. Nel, 2003)

Paraelectrobombus patriciae, Apidae familyasına bağlı, yalnızca fosil olarak bilinen soyu tükenmiş bir arı türüdür. Tür 2003'te Nel ve çalışma arkadaşları tarafından tanımlanmıştır. Cins adı, Baltık kehribarından bilinen bombus benzeri fosil arılara (Electrobombus) benzerliğine gönderme yapar; tür, bugünkü bombus arılarının akrabası olarak değerlendirilen fosil gruplar arasında yer alır.

Fosil, Antalya'daki Beşkonak çevresinde bulunan Oligosen yaşlı göl çökellerinden bilinir. Bu yatak, ince taneli tabakaları sayesinde böcekleri ve bitki kalıntılarını ayrıntılı biçimde koruyan önemli bir fosil yatağıdır ve Anadolu'nun yaklaşık 30 milyon yıl önceki canlı dünyası hakkında doğrudan bilgi sağlar. Bombus soyunun evrimini anlamaya yönelik çalışmalarda bu tür fosiller ayrı bir öneme sahiptir.

Fosil arılar, arıların evrim tarihini ve bugünkü grupların ne zaman ortaya çıktığını anlamak için çok değerlidir. Arılar, yırtıcı yaban arılarından türemiş ve çiçekli bitkilerle birlikte evrimleşerek polen ve nektarla beslenmeye uyum sağlamış bir gruptur. Oligosen dönemine ait buluntular, bugün Avrasya'da yaşayan arı topluluklarının o dönemde de çeşitli olduğunu göstermektedir. Bu tür fosillerde kanat damarlanması, bacak yapısı ve vücut oranları gibi korunabilen özellikler sınıflandırmada temel ölçüt olarak kullanılır.

Apidae familyası bugün bal arıları, bombus arıları, iğnesiz arılar, marangoz arıları ve çok sayıda yalnız yaşayan arıyı kapsayan büyük bir familyadır. Familyanın pek çok üyesi, polen taşımaya yarayan özelleşmiş bacak yapıları ve uzun dilleri sayesinde çiçekli bitkilerin en önemli tozlayıcıları arasındadır. Fosil kayıtları, bu ilişkinin milyonlarca yıl öncesine dayandığını ortaya koyar.

Apidae, bal arıları, bombus arıları ve marangoz arılarının yanı sıra binlerce yalnız yaşayan ve guguk arısı türünü içeren, dünyanın en büyük arı familyalarından biridir. Yalnız yaşayan yabani arılar, bal arılarının yetersiz kaldığı pek çok bitkiyi tozladıkları için ekosistemlerin ve tarımın vazgeçilmez parçalarıdır. Çiçekli doğal alanların korunması, tarım ilaçlarının dikkatli kullanılması ve yuva yapmaya uygun çıplak toprak ile kuru bitki saplarının bırakılması bu arıların yaşamını sürdürmesine önemli katkı sağlar.