İçeriğe geç
Türkiye Yaban Hayatı

Paradorydium paradoxus (Herrich-schaeffer, 1837)

Paradorydium paradoxus (Herrich-schaeffer, 1837)


Paradorydium paradoxus, yaprak pireleri (Cicadellidae) familyasının Deltocephalinae alt familyasına ait, görünümüyle dikkat çeken bir türdür. Başı önde uzun ve sivri bir çıkıntı oluşturur; ince uzun, saman ya da açık kahverengi renkli gövdesi kuru ot saplarını andırır. Tür adı paradoxus bu alışılmadık görünüme gönderme yapar.

Ağustosböcekleri, tükürük böcekleri ve yaprak pirelerini de içine alan yarım kanatlılar (Hemiptera) takımının bir üyesi olarak, delici ve emici ağız parçalarına sahiptir. Cicadellidae familyası dünyada 20.000'den fazla tanımlanmış türüyle böcekler arasında en kalabalık familyalardan biridir. Bu familyanın üyeleri arka bacaklarının kaval kemiği (tibia) üzerindeki sıra hâlinde dizilmiş dikenlerle kolayca tanınır; bu yapı, onları yakın akrabalarından ayıran en önemli özelliktir. Güçlü arka bacakları sayesinde tehlike anında hızla sıçrayarak kaçar, gerektiğinde de kısa mesafeler uçarlar.

Deltocephalinae alt familyası, yaprak pirelerinin en büyük alt familyasıdır ve üyelerinin çoğu otsu bitkilerle, özellikle buğdaygiller ve sazlarla beslenen floem emicilerdir. Paradorydium paradoxus kurak, kumlu ve güneşli çayırlarda, buğdaygiller üzerinde yaşar. Sivri başı ve ince gövdesi, ot sapları arasında mükemmel bir kamuflaj sağlar; böcek tehlike anında sapın arkasına geçerek gizlenebilir. Yaprak pireleri bitki özsuyuyla beslenir; türlere göre floem, ksilem ya da yaprak dokusundaki hücre içeriğini emerler. Yumurtalarını genellikle testere benzeri yumurta koyma borusuyla bitki dokusunun içine bırakırlar. Yumurtadan çıkan nimfler erginlere benzer, ancak kanatsızdır ve birkaç kez deri değiştirerek gelişir; bu yarı başkalaşım (hemimetabol gelişim) yarım kanatlılara özgüdür. Ilıman bölgelerdeki türlerin çoğu yılda bir ya da birkaç döl verir ve kışı çoğunlukla yumurta ya da ergin evresinde geçirir. Erkekler, dişilerle iletişim kurmak için bitki gövdesi üzerinden iletilen ve insan kulağının duyamadığı titreşim sinyalleri üretir.

Tür Güney ve Orta Avrupa'dan Akdeniz havzasına ve Batı Asya'ya kadar uzanan bir yayılışa sahiptir. Türkiye'nin zengin yaprak piresi faunası içinde kayıtlı türler arasındadır. Yaprak pireleri çayır, step, sulak alan ve orman ekosistemlerinde besin zincirinin önemli halkalarındandır; örümcekler, yırtıcı böcekler, kuşlar ve asalak arılar için bol bir besin kaynağı oluştururlar. Bazı türler tarım açısından da önem taşır: beslenirken bitkilere fitoplazma ve virüs gibi hastalık etkenlerini taşıyabilir, yoğun popülasyonlarda doğrudan beslenme zararına yol açabilirler. Türlerin kesin ayrımı çoğu zaman erkek üreme organlarının mikroskop altında incelenmesini gerektirir; bu nedenle pek çok tür yalnızca uzmanlarca güvenilir biçimde tanımlanabilir. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar.

Yorumlar

Yorumları görüntüle

Yorum yapabilmek için giriş yapmanız gerekmektedir. Giriş yap