Ophonus puncticollis (Paykull, 1798)

Ophonus puncticollis, kınkanatlılar (Coleoptera) takımının yer böcekleri ailesi Carabidae içinde, Harpalinae alt ailesinin Harpalini oymağına bağlı Ophonus cinsinde yer alan bir böcek türüdür. Tür ilk kez Paykull tarafından, 1798 yılında tanımlanmıştır.

Cinsin türleri genel olarak 6–15 milimetre boyundadır. Uzun ve paralel kenarlı vücutları, sık noktalı ve ince tüylü sırt yüzeyleriyle tanınırlar; bu özellik onları benzer görünüşlü Harpalus türlerinden ayırmaya yarar. Üst yüzey siyah, koyu kahverengi ya da hafif metalik mavi-yeşil tonlarda olabilir; antenler ve bacaklar genellikle daha açık, kızılımsı renktedir. Türler arasındaki ayrım çoğunlukla ön göğüs kalkanının biçimi, noktalanmanın yoğunluğu ve erkek üreme organının yapısı gibi ince ayrıntılara dayanır.

Bu cinsin üyeleri ağırlıklı olarak tohum yiyicidir. Özellikle maydanozgiller (Apiaceae) familyasına ait yabani bitkilerin olgun tohumlarını tercih ederler; bu nedenle söz konusu bitkilerin bol olduğu kuru çayırlar, yol kenarları, nadas alanları ve tarla kenarları tipik yaşam alanlarıdır. Gececi bir yaşam sürerler ve gündüzü taşların ya da bitki örtüsünün altında geçirirler. Larvaları toprak içinde yaşar ve yine tohumla beslenir.

Avrupa'da ve Batı Asya'da yayılış gösterir; özellikle kireçli topraklı kuru çayırlarda bulunur. Ophonus cinsi Palearktik bölgede, özellikle Akdeniz havzasında ve Ön Asya'da zengin tür çeşitliliğine sahiptir. Cinsin türleri genellikle sıcak, kuru ve güneşli açık yaşam alanlarında, kireçli ya da kumlu topraklarda daha sık görülür; Anadolu da bu çeşitliliğin önemli bir parçasını barındırır.

Yer böcekleri, toprak ekosistemlerinin önemli bileşenleridir ve çevresel değişimlere duyarlı oldukları için biyolojik izleme çalışmalarında sıkça kullanılır. Ophonus türlerinin yabani ot tohumlarını tüketmesi, tarımsal alanlarda faydalı bir rol oynayabilir. Zararsız böceklerdir; insanlar için bir tehlikeleri yoktur.