Ophonus convexicollis (Ménétriés, 1832)

Ophonus convexicollis, yer böcekleri (Carabidae) ailesinin Harpalini oymağına bağlı Ophonus cinsinin bir türüdür. Adı, belirgin biçimde kubbeli göğüs kalkanına gönderme yapar. Kafkasya ve çevresinden tanımlanmış olup Güneydoğu Avrupa’dan Orta Asya’ya kadar bilinir.

Ophonus cinsi, Harpalinae altfamilyasının Harpalini oymağına bağlıdır ve yakın akrabası Harpalus cinsinden özellikle vücudun üst yüzünün, yani göğüs kalkanı ve kanat örtülerinin sık noktalı ve ince tüylü olmasıyla ayrılır. Cinsin üyeleri genellikle orta büyüklükte, yaklaşık yarım santimetre ile bir buçuk santimetre arasında boyda böceklerdir. Renkleri türden türe değişir; kimileri siyah ya da kahverengi, kimileri ise mavi, yeşil veya mor metalik parıltılıdır. Türlerin birbirinden ayrılması çoğunlukla göğüs kalkanının biçimi, noktalanma yoğunluğu ve erkek üreme organı gibi ince özelliklere dayanır.

Çoğu yer böceğinin aksine Ophonus türleri büyük ölçüde tohumla beslenir. Özellikle maydanozgiller (Apiaceae) familyasından bitkilerin tohumlarını tercih ettikleri bilinir; erginler geceleri bitkilerin üzerine tırmanarak olgunlaşan tohumları toplayabilir. Larvalar da toprakta açtıkları tünellere tohum biriktirerek beslenir. Bu nedenle cinsin üyeleri daha çok kuru ve sıcak çayırlar, kireçli yamaçlar, nadas tarlaları, yol kenarları ve açık bozkır alanları gibi otlu habitatlarda bulunur.

Cins Palearktik bölgede, özellikle Akdeniz havzasında, Anadolu’da ve Orta Asya’da çok sayıda türle temsil edilir. Türkiye’de de pek çok Ophonus türü bulunur ve bunların bir kısmı yalnızca dar bir bölgeden bilinir.

Yer böcekleri, salyangoz, tırtıl, yaprak biti ve başka küçük omurgasızları tükettikleri için tarım alanlarında ve doğal ekosistemlerde zararlıların doğal düşmanı olarak önemli bir rol oynar. Çevresel değişikliklere duyarlı oldukları için toprak ve habitat kalitesinin göstergesi olarak da sık kullanılırlar. İnsanlar için herhangi bir tehlike oluşturmazlar; ellendiklerinde bazı türler savunma amaçlı kötü kokulu salgılar çıkarabilir.