Ophiura ophiura (Linnaeus, 1758)

Ophiura ophiura, derisidikenliler (Echinodermata) şubesinin yılan yıldızları (Ophiuroidea) sınıfında, Ophiuridae familyasına bağlı bir türdür. Kuzeydoğu Atlantik ve Akdeniz'in kumlu ve çamurlu zeminlerinde yaşayan, cinsin en iri ve en iyi bilinen türlerinden biridir. Ophiura cinsinin tip türüdür.

Diski yassı ve birkaç santimetre çapa ulaşabilir; üzeri düzgün pullarla kaplıdır. Kolları diskin birkaç katı uzunluğundadır, sağlam yapılıdır ve uca doğru incelir. Kol dikenleri kısadır ve kola yatık durur. Rengi genellikle kırmızımsı kahverengi, kumsal kahverengi ya da grimsi tonlardadır; alt yüzü daha açık renklidir. Kolların diske bağlandığı yerde, diskin kenarında belirgin tarak benzeri çıkıntı dizileri bulunur; bu özellik türün tanınmasında yardımcıdır.

Bu yılan yıldızı sığ sulardan şelfin daha derin kesimlerine kadar kum ve çamurlu kum zeminlerde yaşar. Sedimentin yüzeyinde ya da hafifçe içine gömülü olarak bulunur ve kollarını kürek gibi kullanarak zemin üzerinde hızla hareket eder. Fırsatçı bir avcı ve leş yiyicidir; küçük kabuklular, kurtlar, yumuşakçalar ve organik döküntüyle beslenir. Bazı bölgelerde çok yoğun popülasyonlar oluşturabilir.

Yılan yıldızları, merkezi diski kollarından belirgin biçimde ayrılan derisidikenlilerdir. Ağızları diskin alt yüzündedir ve anüsleri yoktur. Eşeyler ayrıdır; yumurta ve sperm suya bırakılır ve serbest yüzen larva planktonda geliştikten sonra dibe yerleşir. Kopan kollarını yenileyebilirler. Dip balıkları, özellikle yassı balıklar için önemli bir besin kaynağıdır.

Derisidikenliler yalnızca denizlerde yaşayan, ergin evrede beşli simetri gösteren bir hayvan grubudur ve deniz yıldızları, deniz kestaneleri, deniz hıyarları ve deniz zambakları ile akrabadır. Vücutlarında kalkerli plakalardan oluşan bir iç iskelet ve tüp ayakları çalıştıran su damar sistemi bulunur. Yılan yıldızları, dünya genelinde iki binden fazla türüyle bu şubenin en kalabalık sınıflarından biridir; kıyıdaki taş altlarından en derin okyanus çukurlarına kadar hemen her deniz ortamında görülürler. Tatlı suda yaşayan türleri yoktur ve tuzluluğun düşük olduğu ortamlarda çeşitlilikleri belirgin biçimde azalır. Hareketleri yavaş görünse de pek çok tür kollarını eşgüdümlü kullanarak şaşırtıcı bir hızla yer değiştirebilir.