Ophiothrix quinquemaculata (Delle Chiaje, 1828)

Ophiothrix quinquemaculata, derisidikenliler (Echinodermata) şubesinin yılan yıldızları (Ophiuroidea) sınıfında, Ophiotrichidae familyasına bağlı bir türdür. Akdeniz'e özgü bilinen bu yılan yıldızı, özellikle Adriyatik gibi bölgelerdeki yoğun popülasyonlarıyla tanınır. Adındaki "quinquemaculata" (beş lekeli) sözcüğü diskindeki lekeli desene işaret eder.

Yakın akrabası Ophiothrix fragilis gibi diski kısa dikenciklerle kaplıdır ve kollarının yanlarında uzun, ince, camsı dikenler bulunur; bu da hayvana tüylü bir görünüm kazandırır. Kolları diskin birkaç katı uzunluğundadır. Rengi değişken olup çoğunlukla kırmızımsı, morumsu ya da kahverengimsi tonlardadır ve kollarda bantlar görülebilir.

Tür genellikle çamurlu ve kumlu zeminlerde, sünger, ascidian ve diğer sabit canlıların üzerinde ya da yakınında yaşar. Bu canlıların üzerine tırmanarak kollarını suya kaldırır ve akıntının getirdiği plankton ile organik parçacıkları dikenleri ve tüp ayaklarıyla yakalar. Uygun koşullarda yüksek yoğunluklara ulaşarak dip topluluğunun baskın üyesi haline gelebilir ve sudan büyük miktarda parçacık süzer.

Yılan yıldızları, merkezi diski kollarından belirgin biçimde ayrılan derisidikenlilerdir. Omur benzeri iskelet parçalarından oluşan esnek kolları sayesinde kıvrılarak hareket ederler. Ağızları diskin alt yüzündedir ve anüsleri yoktur. Çoğu türde eşeyler ayrıdır ve serbest yüzen larva evresi görülür. Kopan kollarını yenileyebilirler. Bu tür, dip balıkları ve kabuklular için önemli bir besin kaynağıdır.

Derisidikenliler yalnızca denizlerde yaşayan, ergin evrede beşli simetri gösteren bir hayvan grubudur ve deniz yıldızları, deniz kestaneleri, deniz hıyarları ve deniz zambakları ile akrabadır. Vücutlarında kalkerli plakalardan oluşan bir iç iskelet ve tüp ayakları çalıştıran su damar sistemi bulunur. Yılan yıldızları, dünya genelinde iki binden fazla türüyle bu şubenin en kalabalık sınıflarından biridir; kıyıdaki taş altlarından en derin okyanus çukurlarına kadar hemen her deniz ortamında görülürler. Tatlı suda yaşayan türleri yoktur ve tuzluluğun düşük olduğu ortamlarda çeşitlilikleri belirgin biçimde azalır. Hareketleri yavaş görünse de pek çok tür kollarını eşgüdümlü kullanarak şaşırtıcı bir hızla yer değiştirebilir.