Ophioderma longicauda (Bruzelius, 1805)

Ophioderma longicauda, derisidikenliler (Echinodermata) şubesinin yılan yıldızları (Ophiuroidea) sınıfında, Ophiodermatidae familyasına bağlı bir türdür. Akdeniz'in ve Doğu Atlantik'in sığ kıyılarında en sık görülen ve en iri yılan yıldızlarından biridir.

Diski birkaç santimetre çapa ulaşabilir; kolları diskin birkaç katı uzunluğunda, kalın ve yuvarlak kesitlidir. Diskin üst yüzü kadifemsi bir görünüm veren çok ince granüllerle kaplıdır. Rengi genellikle koyu kahverengi, zeytin yeşili ya da kırmızımsı kahverengidir; kollarda açık renkli halkalar görülebilir. Kol dikenleri kısadır ve kola yatık durur, bu da hayvana düzgün ve sık bir görünüm kazandırır.

Bu yılan yıldızı kayalık kıyılarda, taşların altında, kaya yarıklarında ve deniz çayırlarının arasında yaşar. Gündüzleri saklanır, geceleri ise sığınağından çıkarak beslenmeye başlar. Leş ve organik döküntünün yanı sıra küçük omurgasızları da tüketen fırsatçı bir beslenicidir; uzun kollarını kıvırarak besini ağzına taşır. Akdeniz'de türün yaz aylarında toplu yumurtlama davranışı gösterdiği bilinir.

Yılan yıldızları, merkezi diski kollarından belirgin biçimde ayrılan derisidikenlilerdir. Omur benzeri iskelet parçalarından oluşan esnek kolları sayesinde hızla hareket ederler. Ağızları diskin alt yüzündedir ve anüsleri yoktur. Kopan kollarını yenileyebilirler. Kıyı ekosistemlerinde leş ve döküntü tüketerek organik maddenin geri dönüşümüne katkıda bulunurlar. Dalgıçlar ve şnorkelciler tarafından sığ sularda sık rastlanan bu tür insanlara zararsızdır.

Derisidikenliler yalnızca denizlerde yaşayan, ergin evrede beşli simetri gösteren bir hayvan grubudur ve deniz yıldızları, deniz kestaneleri, deniz hıyarları ve deniz zambakları ile akrabadır. Vücutlarında kalkerli plakalardan oluşan bir iç iskelet ve tüp ayakları çalıştıran su damar sistemi bulunur. Yılan yıldızları, dünya genelinde iki binden fazla türüyle bu şubenin en kalabalık sınıflarından biridir; kıyıdaki taş altlarından en derin okyanus çukurlarına kadar hemen her deniz ortamında görülürler. Tatlı suda yaşayan türleri yoktur ve tuzluluğun düşük olduğu ortamlarda çeşitlilikleri belirgin biçimde azalır. Hareketleri yavaş görünse de pek çok tür kollarını eşgüdümlü kullanarak şaşırtıcı bir hızla yer değiştirebilir.