Onopordum tauricum

Onopordum tauricum, papatyagiller familyasına ait, iri yapılı, iki yıllık dikenli bir bitkidir. Tür adı Kırım'ın eski adı olan Taurika'dan gelir. Gövdesi boylu ve dallıdır, boyunca dikenli kanatlar taşır; bitkinin özellikle üst kısımları salgı tüyleriyle kaplı olduğundan dokunulduğunda yapışkan bir his verir. Bu yapışkanlık, bitkiyi gri keçemsi tüylü yakın akrabası Onopordum acanthium'dan ayırmada yardımcı olur.

Kapitulumları iri, küresel ve mor renklidir; fillari yaprakları sivri ve dikenli uçludur. Yaz aylarında çiçeklenir. Balkanlar, Kırım ve Karadeniz çevresi ile Anadolu'yu kapsayan bölgede yayılış gösterir ve kurak yamaçlar, yol kenarları ile bozulmuş alanlarda yetişir.

Onopordum cinsi, Akdeniz havzası, Güneybatı Asya ve Orta Asya'da yayılış gösteren, birkaç düzine türden oluşan iri yapılı dikenli bitkileri kapsar. Bu cinsin üyelerinin gövdeleri boyunca uzanan geniş, dikenli kanatlar, büyük ve dikenli yapraklar ile küresel, mor ya da pembe renkli kapitulumlar tipiktir. Çoğu tür iki yıllıktır: ilk yıl yere yakın bir yaprak rozeti oluşturur, ikinci yıl çiçekli gövdesini geliştirir, tohum verir ve ölür. Asteraceae (papatyagiller), dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir. Bu familyada tek tek çiçek gibi görünen yapı aslında kapitulum adı verilen bir çiçek durumudur; çok sayıda küçük çiçek ortak bir tabla üzerinde toplanır ve dıştan fillari denen bracte yaprakçıklarıyla çevrilir. Meyve aki tipindedir ve çoğu zaman rüzgârla taşınmayı kolaylaştıran bir tüy tacı (papus) taşır.

Bu cinsin üyeleri genellikle yol kenarları, nadas tarlaları, otlak ve hayvan barınaklarının çevresi gibi azotça zengin, bozulmuş alanlarda yetişir. Çiçekleri arılar, bombus arıları ve kelebekler için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır; tohumları ise saka gibi ötücü kuşlar tarafından yenir. Sert dikenleri nedeniyle otlayan hayvanlar bu bitkilere dokunmaz ve bu durum aşırı otlatılan alanlarda yayılmalarını kolaylaştırır.