Onopordum acanthium

Onopordum acanthium, papatyagiller familyasına ait, iki yıllık, çok iri yapılı bir dikenli bitkidir. Uygun koşullarda iki metreyi aşabilen gövdesi, boyunca uzanan geniş ve dikenli kanatlara sahiptir. Bitkinin tamamı yoğun, grimsi beyaz keçemsi tüylerle örtülü olduğundan uzaktan gümüşi görünür. Yaprakları büyük, kenarları loblu ve sert dikenlidir.

Kapitulumları iri ve küremsidir; dikenli fillari yaprakları üzerinde mor ya da pembe tüp çiçekler açar. Yaz boyunca çiçeklenir. Avrupa'dan Akdeniz havzası ve Batı Asya'ya, Orta Asya'ya kadar yayılış gösterir. Kuzey Amerika ve Avustralya'ya taşınmış, buralarda otlaklarda ciddi sorunlara yol açan istilacı bir yabancı ota dönüşmüştür. İskoçya'nın simgesi olarak bilinen devedikeni de genellikle bu türle özdeşleştirilir.

Onopordum cinsi, Akdeniz havzası, Güneybatı Asya ve Orta Asya'da yayılış gösteren, birkaç düzine türden oluşan iri yapılı dikenli bitkileri kapsar. Bu cinsin üyelerinin gövdeleri boyunca uzanan geniş, dikenli kanatlar, büyük ve dikenli yapraklar ile küresel, mor ya da pembe renkli kapitulumlar tipiktir. Çoğu tür iki yıllıktır: ilk yıl yere yakın bir yaprak rozeti oluşturur, ikinci yıl çiçekli gövdesini geliştirir, tohum verir ve ölür. Asteraceae (papatyagiller), dünyanın en büyük çiçekli bitki familyalarından biridir. Bu familyada tek tek çiçek gibi görünen yapı aslında kapitulum adı verilen bir çiçek durumudur; çok sayıda küçük çiçek ortak bir tabla üzerinde toplanır ve dıştan fillari denen bracte yaprakçıklarıyla çevrilir. Meyve aki tipindedir ve çoğu zaman rüzgârla taşınmayı kolaylaştıran bir tüy tacı (papus) taşır.

Bu cinsin üyeleri genellikle yol kenarları, nadas tarlaları, otlak ve hayvan barınaklarının çevresi gibi azotça zengin, bozulmuş alanlarda yetişir. Çiçekleri arılar, bombus arıları ve kelebekler için önemli bir nektar ve polen kaynağıdır; tohumları ise saka gibi ötücü kuşlar tarafından yenir. Sert dikenleri nedeniyle otlayan hayvanlar bu bitkilere dokunmaz ve bu durum aşırı otlatılan alanlarda yayılmalarını kolaylaştırır.