Nomioides minutissimus (Rossi, 1790)

Nomioides minutissimus, Halictidae ailesinin Nomioidinae alt ailesine ait, Avrupa'nın en küçük arılarından biri olan bir yabani arı türüdür. Tür 1790 yılında Rossi tarafından tanımlanmıştır; tür adı Latince "en küçük" anlamına gelir. Erişkinlerin boyu yalnızca birkaç milimetredir ve çıplak gözle kolayca bir sinek ya da küçük bir böcek sanılabilir.

Nomioides cinsinin üyeleri, küçük boyları yanında vücutlarındaki parlak sarı ya da krem renkli lekeler ve bantlarla tanınır. Baş ve göğüs çoğu zaman hafif metalik parıltılıdır, karın halkaları ise sarı desenlerle süslüdür. Cins özellikle Eski Dünya'nın sıcak ve kurak bölgelerinde, Akdeniz havzasından Orta Asya ve Afrika'ya kadar yayılış gösterir.

Bu tür kumlu habitatlara, örneğin kumullara, nehir kenarı kumluklarına ve seyrek bitki örtülü kurak alanlara bağlıdır. Dişiler sıcak kumda yuva kazar. Erişkinler yaz aylarında, en sıcak saatlerde etkindir ve küçük çiçekli bitkilerden polen ve nektar toplar. Avrupa'nın kuzeyindeki bazı bölgelerde yaşam alanlarının azalması nedeniyle nadir hâle gelmiştir.

Halictidae ailesi, dünyada dört binden fazla türüyle arıların en kalabalık ailelerinden biridir. Bu ailenin üyeleri çoğunlukla toprakta, kendi kazdıkları dar tünellerde yuva yapar; dişiler yuvadaki hücreleri polen ve nektar karışımından hazırlanan bir besin topağıyla doldurur ve her hücreye bir yumurta bırakır. Ailede tamamen yalnız yaşayan türlerden ilkel sosyal davranış gösteren türlere kadar geniş bir yaşam biçimi çeşitliliği görülür. Bazı türlerin terli deriye konarak tuz ve nem alması nedeniyle bu arılara halk arasında ter arısı da denir.

Arılar, çiçekli bitkilerin en önemli tozlayıcıları arasında yer alır. Bal arısı dışındaki yabani arılar, özellikle küçük boylu türler, pek çok yabani bitkinin ve bazı tarım bitkilerinin tozlaşmasına önemli katkı sağlar. Yaşam alanlarının tarım, yapılaşma ve yoğun ilaç kullanımı nedeniyle daralması, birçok yabani arı türünün sayısının azalmasına yol açmaktadır. Bu arılar saldırgan değildir; dişilerin iğnesi olsa da insanlar için önemli bir tehlike oluşturmazlar.