Neopsylla setosa (Wagner, 1898)

Neopsylla setosa, pireler takımına (Siphonaptera) ve Ctenophthalmidae familyasına bağlı bir pire türüdür. Doğu Avrupa ve Orta Asya'nın bozkır bölgelerinde başlıca yer sincapları (gelengiler) gibi yuva kazan kemirgenlerle ilişkili olduğu bilinir. Cins adındaki ve tür adındaki "setosa" sözcüğü vücudun belirgin kıllılığına işaret eder. Erginleri birkaç milimetre boyunda, kahverengi tonlarında küçük böceklerdir ve zamanlarının çoğunu konaklarının toprak altındaki yuvalarında geçirir.

Pirelerin vücudu yandan basık, kanatsız ve sert kitinle kaplıdır; bu yapı, konağın kılları arasında hızla ilerlemelerini kolaylaştırır. Arka bacakları sıçramaya uyarlanmıştır. Ağız parçaları deriyi delip kan emmeye uygundur. Pek çok türde baş ve göğüs kenarında, kılların arasında tutunmaya yarayan, "ktenidyum" adı verilen tarak biçimli diken sıraları bulunur; bu tarakların sayısı ve dizilişi türlerin ayırt edilmesinde önemli ölçütlerdir. Kesin tanı genellikle mikroskop altında, özellikle erkek ve dişi üreme organlarının incelenmesiyle yapılır.

Pireler tam başkalaşım geçirir. Dişiler yumurtalarını çoğunlukla konağın yuvasına bırakır. Bacaksız, kurtçuk benzeri larvalar yuva içindeki organik artıklarla ve ergin pirelerin dışkısındaki kurumuş kanla beslenir, ardından ipek bir koza içinde pupa evresine geçer. Erginler yalnızca kanla beslenir ve zamanlarının önemli bir kısmını konağın yuvasında geçirir. Bu nedenle küçük memelilerin yuva ve tünelleri, bu böceklerin yaşamında kilit bir rol oynar.

Kemirgen ve böcekçil memelilerde yaşayan pireler, doğal ortamda veba, tularemi ve riketsiyozlar gibi bazı hastalık etkenlerinin hayvanlar arasında dolaşımına katılabilir. Bu yüzden yabani küçük memelilerin pire faunası, halk sağlığı ve hastalık ekolojisi çalışmalarında ilgiyle incelenir. Bu tür pireler insanlara nadiren ve çoğunlukla tesadüfen geçer.